Tag Archives: Gwledydd Eraill

Storiau am frwydrau dros ieithoedd eraill.

Hybu tafodieithoedd Inuit

Posted on by
5

Erthygl ddiddorol yn Nunatsiaq News sy’n sôn am bwysigrwydd tafodieithoedd Inuit. Fel gyda llawer o bethau ym maes TSI, byddai’n hawdd iawn i roi’r gair “Welsh” i mewn am “Inuit”.

At present, many Inuit use English when they meet someone who speaks a different dialect, the author of the report notes in a summary of the report. But this is likely a symptom of the erosion of Inuit languages in general, and not a sign that dialects are mutually incomprehensible.

Mae myth bod Gogleddwyr a Hwntws ddim yn gallu deall ei gilydd yn parhau’n gryf yng Nghymru, yn enwedig ymysg pobl di-Gymraeg falle. Yn aml iawn, mae pobl yn dod i ddosbarth Wlpan wedi byw yng Nghymru am sawl blwyddyn, ac maen nhw wedi llyncu’r myth hwn, diolch i’w cymdogion Cymraeg, sy’n ymfalchïo yn y “ffaith” bod eu hiaith nhw mor arbennig o anodd i ddysgu a’i deall.

Gwyddeleg yn iaith dramor yn Wlster

Posted on by
Reply

O Ogledd Iwerddon, lle mae dadlau am hawliau ieithyddol ag elfen mwy gwleidyddol na’r arfer, gawn ni ddweud, y daw’r stori am drigolion Cenedlaetholgar sy’n bygwth mynd â’u cyngor i’r llys er mwyn cael arwyddion eu strydoedd yn Wyddeleg. Nid bod y cyngor (Undebol) yn poeni dim am hyn:

DUP councillor Frank Campbell believes putting up Irish street signs in the area will set a dangerous precedent.He said: “There are more people who speak Chinese and Czech in Ballymoney than who speak Irish. What are we to do next, put up signs in the those languages?”

Am ddadl soffistigedig! Neis iawn gweld bod Undebwyr Wlster yn defnyddio’r un ddadl â’r Undebwyr Wêls wrth wfftio hawliau ieithyddol brodorion eu “Provinces”.

Sut wyt ti’n sillafu “goroesi” yn Gerneweg?

Posted on by
Reply

Spelling row could see Cornish go west – erthygl o’r Guardian am y ffraeo sy’n atal dadeni iaith Cernyw.

The government money is on the table and the political will in Whitehall and Europe is apparently growing to help Cornish speakers turn their native tongue into a viable, living language.
But there is one stumbling block: Cornish speakers cannot agree on how their language should be spelt.

Three main groups who have driven forward the revival of Cornish are at loggerheads over how the language should be written.

Dim Angen Talu Tocynnau Uniaith

Posted on by
Reply

Stori fach o Ganada (er taw dim ond y Qatar Peninsula ffeindiais i hi) am bobl sy wedi gwrthod talu tocynnau gor-yrru gan eu bod nhw ddim yn ddwyieithog. Ond yn lle iddyn nhw cael eu cosbi gan y llys, mae’r barnwr wedi dileu’r dirwyon.

In practical terms, it simply means the city must print a new batch of bilingual tickets. But it has also awakened some strong emotions nearly three decades after similar cases split the local English and French communities.

In 1976, insurance broker George Forest fought a parking ticket all the way to Canada’s Supreme Court on the grounds that the ticket should have been printed in both English and French. Three years later, his victory forced the Manitoba government to recognize francophone language rights that had been guaranteed when the province joined Confederation in 1870, but were ignored since 1890.

Y Peth Cwebec

Posted on by
Reply

The Quebec Thing – cofnod hynod o ddiddorol, a sgwrs yn y sylwadau yr un mor ddiddorol, am hunaniaeth Montrealaidd/Cwebecaidd/Canadiaidd. O safbwynt rhywun a gafodd ei eni ym Montreal, ond mewn teulu Saesneg ei iaith, ac sy’n gefnogol iawn i iaith a diwylliant Cwebec, er ei fod yn teimlo y “bwlch” rhyngddo fe â’r Quebecois de souche.

I can’t follow the hairpin turns of conversational Quebec French well enough to watch a talk show without having to guess and fill in words and meanings. This makes me feel embarassed sometimes, in conversation, like people are “dumbing down” their French for me, if they don’t switch to English.

Wedi bod ’na, wedi neud ‘ny.

The idea that different nationalities or ethnic groups share some sort of hard-coded mental wiring is a pretty cartoonish idea of the universe, straight out of Asterix.

Mae gen i deimlad y bydd rhaid i ni cael y sgwrs ’ma o fewn yr 20/30 mlynedd nesa, os ydyn ni’n llwyddo ac mae Cymru Gymraeg i gael erbyn hynny.

Pen-blwydd hapus, Berria

Posted on by
Reply

Dathlodd Berria, y papur dyddiol Basgeg, ei ail ben-blwydd ddoe.

espite the general decline in the written press, BERRIA has become consolidated during its second year. The aim was to make the readers drawn by solidarity during the first year see that it is a good product and keep them; the figures show that BERRIA is winning its place on the newsstands. According to the figures for 2005, BERRIA has a readership of 65,000 in the Basque Country and about 20,000 copies are sold every day. 10,700 of these are through subscription.

Cymdeithas v. Radio Carmarthenshire

Posted on by
1

Yn yr achos llys ddoe yn erbyn yr aelodau Cymdeithas yr Iaith a wnaeth torri ar draws rhaglenni uniaith Saesneg Radio Carmarthenshire wnaethpwyd pwynt diddorol gan un o’r protestwyr, sef bod y cwmni wedi defnyddio’r protest er mwyn cael carpedi (a chyfrifiadur) newydd mas o bocedi’r protestwyr.

Gweler blog Steffan Cravos am y stori lawn.

Ynghylch y mater o iawndal (o £1,660.53) gwnaeth Angharad ddatganiad i’r llys gan ofyn i’r Ynadon bwyso a mesur y modd y penderfynwyd gwario’r arian hwnnw. Soniodd mai’r unig ddifrod oedd y glud ar gefn y sticeri a thynnodd sylw at benderfyniad y cwmni i wario dros £757.88 ar lanhau’r carpedi rhag ofn bod rhywfaint o lud o gefn y sticeri wedi disgyn arnynt.

Fe warion nhw hefyd, £702.65 ar ddau fonitor newydd oherwydd eu bod yn credu bod ôl glud ar un ohonyn nhw. Tynnodd Angharad eu sylw at y ffaith bod dau swm o £100 wedi ei wario ar alw peiriannydd i ddod allan i edrych ar glud. Dywedodd, “mae’n bosib dod i’r casgliad bod y cwmni’n ceisio manteisio ar y sefyllfa i gael carped a chyfrifiaduron newydd.”

Gàidhlig – cha bhithinn às a h-aonais!

Posted on by
2

Gàidhlig – cha bhithinn às a h-aonais! – blog yn Aeleg yr Alban, gyda dolenni i fwy, yn yr Aeleg neu efallai y Wyddelig – mae’n flin ’da fi gyfadde mod i ddim yn gwybod digon am y ddwy iaith i wahannu rhyngddyn nhw. Ond braf iawn gweld cymaint o flogiau newydd yn dechrau yn ein chwioroydd ieithoedd. Ein hieithoedd cefnitherol. Chi’n gwybod beth sy ’da fi.

Gol. Diddorol bod y rhan fwya o’r blogiau ’na, o beth dw i’n gallu deall (h.y. o’r tipyn Saesneg sy’n ymddangos) yn cael eu sgwennu gan ddysgwyr, ac nid gan siaradwyr brodorol.

[diolch i Rhys, ar y maes]

Multilingual Matters am ddim

Posted on by
Reply

Mae’r cyhoeddwyr academaidd Multilingual Matters wedi rhoi testun llawn eu rhestr cyfnodolion ieithyddol ar-lein. Os dych chi’n tanysgrifio i gyfnodolyn penedol, dych chi’n cael mynegiad i destun y rhifyn cyfredol, ond gall unrhywun lawrlwytho deunydd o gylchgronau 2003 a chynt, sy’n dod â llond troli o stwff newydd ar cynllunio ieithyddol, dwyieithogrwydd, cyfieithu ac yn y blaen wrth ein drysau. Mae’n fel supermarket sweep i ieithyddwyr (a blogwyr) tlawd! Mae cannoedd o erthyglau jyst ar y Gymraeg yma, heb sôn am leisiau o bedwar ban y byd ar wrthdroi shifft ieithyddol.

Mae hyn yn newyddion eitha da, dwedwn i.

Saesneg ar RnaG

Posted on by
Reply

[Dw i wedi golygu'r cofnod hwn tipyn bach, gan ddefnyddio Radio 1 yn lle Radio 2 fel enghraifft o orsaf Saesneg.]

Trist yw clywed bod Raidio na Gaeltachta wedi penderfynnu chwarae caneuon Saesneg ar ôl dros 30 mlynedd o ddilyn polisi “dim Saesneg”.

Dave Davin, an Irish-speaking DJ on Spin, said: “It is only right that RnaG moves with the times and introduces English language songs onto the airwaves. I think the station has projected a snootiness or poshness until now in relation to the Irish language. There was an attitude that if you couldn’t speak it, then RnaG wasn’t for you.“

Sef yr un peth mae rheolwyr Radio Cymru yn poeni amdano, bod rhywun rhywle yn mynd i ddweud nad yw hyn yn deg:

If you can’t speak Welsh then Radio Cymru isn’t for you.

Mae hynny yn swnio yn gas, ond yw e? Dim ond eithafwyr fyddai’n dweud rhywbeth fel ’na.

Nawr, tria ddychmygu rhywun sy’n dweud yr un peth am Radio 1.

If you can’t speak English then Radio 1 isn’t for you.

Ond mae hynny yn wneud sens perffaith! Wrth gwrs fyddai rhaid i person sy am wrando ar Radio 12 fedru’r Saesneg! Gorsaf Saesneg yw hi. Byddai disgwyl clywed bhangra ar raglen Chris Moyles bob bore yn afrealistig, er mor boblogaidd yw’r fath ’na o gerddoriaeth gyda chanran go fawr o bobl ifainc Prydain.

Ond wrth gwrs does neb yn debyg i ddweud pethau mor dwp am radio Saesneg ei iaith, achos dydy Saesneg ddim yn iaith; hi yw’r awyr yr ydym yn ei anadlu, a chyfrwng normal i feddwl a chân. Byddai unrhywun sy’n awgrymu fel arall yn wallgof, mae’n amlwg.

Kemak ac ieithoedd eraill

Posted on by
2

Mae Kemek yn un o’r cannoedd o ieithoedd sy’n goroesi yn Nwyrain Timor. Siaredir gan rhyw 80,000 o bobl. Dyma cân angladd Kemak – sgrolio i lawr am ddolen i’r ffeil WAV.

Dim ond un o’r ieithoedd ar restr gwaith ymchwil Prifysgol Hawai’i. Mae ’na drasiedi tu ôl i bob un o’r dolenni ar y dudalen honno. Cyrhaiddais i’r seithfed ddolen cyn i mi roi’r ffidil yn y to am heno.

Heddlu Ieithyddol yn Iwerddon

Posted on by
Reply

Angen y Wyddeleg i ymuno â’r Garda.

ASGI executive member Tony O’Donnell said there had been a historic fear of the language in the force.

“When I joined an Garda Siochana, there was a tendency to see that anyone who spoke the language had subversive leanings and we’d become used to seeing people with such leanings appear in our media and speak the ‘cupla focal’ (few words) and pretend that it makes them more Irish than the rest of us.”

He told the conference that gardai no longer had any reason to fear the language.

He added that the motion allowed time for new recruits to learn Irish before they became full members of the force.

The motion was carried.

Ireland speaks up loudly for Gaelic

Posted on by
6

Ireland speaks up loudly for Gaelic – fydd dim Saesneg ar arwyddion ffyrdd yn y Gaeltacht cyn bo hir. Ac fel mae Chris yn gofyn, os allan nhw wneud, pam na allwn ni?

Welais i ryw pwt am hyn yn yr Independent ddoe, ond oedd yr awdur mor brysur ymosod ar y syniad o hawliau ieithyddol yn gyffredinol, anghofiodd e ddweud beth oedd wedi digwydd.

Mwy gan y BBC.

Colli iaith yng Ngwlad yr Iâ?

Posted on by
2

Ynyswyr â chennad – erthygl ddigon ffwrdd-â-hi am ymdrechion i gadw Islandeg yn fyw ac yn iach. Dim byd yma sy’n newydd i ni, ac mae hyn yn dramgwyddol, i ddweud y lleia:

When AIDS first came to national attention in Iceland, the main discussion was what to call it rather than how to prevent it. The institute does not believe that AIDS should be called AIDS, and thus the disease is officially known as “alnaemi,” an ancient Icelandic word meaning “totally vulnerable,” which the institute settled on after some three years of study.

Sy’n awgrymu nad oedd y gwasanaeth iechyd yng Ngwlad yr Iâ yn wneud dim byd i atal y feirws tra bod yr ieithyddwyr yn Islensk Malstod yn penderfynnu beth i’w galw. Ddim yn debyg iawn mewn gwlad ag un o’r gwasanaethau iechyd gorau yn y byd.