Archif Tag: Barddoniaeth

Creu Lle ar y We i’r Iaith

(“Dwi’n gwneud addewid i greu un peth bach ar-lein yn y Gymraeg ddydd Gwener 3 Medi 2010″)

Gwadwn y byd digidol
yn ein hiaith llawn-edrych-nôl.
Iaith ar y gwynt, iaith ar gof,
iaith ddi-reg, iaith yr ogof,
iaith ddiwerth ei hawen
yw’n hiaith os cedwir hi’n hen.

Ond “Na!” yw’n datganiad ni
heddiw; ymrown i’w noddi
oblegid y mae blogwyr
a mil sy’n dân yn y mur,
bloedd cannoedd yn bywiocáu,
yn trydar mewn catrawdau.
Rhaid i’r hen iaith frwydro’n ôl –
Y Gad yw’r byd digidol!

Osian Rhys Jones

Helo i Júda

Diolch i Júda adael sylw ar y cofnod isod, dw i wedi darganfod ei flog, Digital Words. Ieithydd yng Nghaersalem yw Júda, gyda diddordeb mewn ieithoedd Celtaidd, ymysg eraill. Mae’r rhan helaeth o’i flog wedi’i sgwennu yn Hebraeg, ond gyda chymorth ein cyfaill Google, dw i’n gallu cael y gist. (Drueni bod y cyfieithydd yn gweithio cymaint yn well o Hebraeg i’r Saesneg, yn hytrach nag i’r Gymraeg, ond dyna fe.)

Ond ffeindiais i un cofnod Saesneg, ambwytu’r Gymraeg ac iaith elfaidd Tolkien, Sindarin: Dull Tengwar Cymraeg, ac wedi pori’n bellach, copi o’i bapur (yn Saesneg eto) ar agweddau cyfieithu Harri Potter i’r Gymraeg.

Hefyd, newydd ddod ar draws y papur Between Narrative and Dialogue: Syntactical Features of Signalling Speech in Narrative in Modern Welsh, sy’n edrych yn ddifyr ond bydd rhaid i fi ei ddarllen fory, os bydd amser.

Talwrn y Beirdd yn Hermon nos fory, gyda Tîm Tanygroes yn erbyn Crannog, a’r Cŵps yn erbyn Glannau Teifi.

Tamaid i aros pryd, gan fy hoff fardd yn y byd mawr crwn:

Cegin
Rwy’n disgwyl, mewn gwael hwyliau – i gogydd
y gegin dymhorau
agor y ddôr i ryddhau
aer ei wanwyn i’m ffroenau.

Llên y Lli

Dyma gêm i chi ffans y Talwrn. Cliciwch ar y ddolen nesa i Fideo 1 ym Mhrosiect Llên y Lli, ond cyn i’r ffilm fach ddechrau, cuddio’r sgrîn tu ôl i ffenest arall neu rywbeth: faint o’r beirdd ych chi’n eu hadnabod o’u lleisiau?

(Trwy Nwdls, eto. Dw i’n chwarae dal-i-fyny ’ma, wedi wythnosau di-ri o beidio dilyn y blogfyd Cymraeg.)

Hugh MacDiarmid

Mae hi bron â bod pum mlynedd ers i ni sôn am Hugh MacDiarmid fan hyn, a siwr o fod bron cyhyd ers i mi dynnu ei lyfrau o’r silff “llyfrau i’w darllen yn iawn rhywbryd”, ond dw i wedi dod ar draws casgliad recordiadau MacDiarmid yn archif Prifysgol Pennsylvania. Mae gwrando ar y detholiad bach o’i gerdd “The Kind of Poetry I Want” yn ddigon i’m hala yn ôl at y silff. Dyw safon y recordiad ddim yn uchel iawn, ond mae ganddyn nhw hefyd recordiad gwych o MacDiamid yn darllen “A Drunk Man Looks at the Thistle”.

Dyna’r prynhawn wedi’i sorto ‘te.

Y Clasuron Limerigaidd

Cerddi enwog fel limerigau, sy’n cynnwys:

Do Not Go Gentle Into That Good Night

There was an old father of Dylan
Who was seriously, mortally illin’
“I want,” Dylan said
“You to bitch till you’re dead.
“I’ll be cheesed if you kick it while chillin’.”

Hefyd – The Wasteland Limerics gan Wendy Cope.

Hefyd, dim byd i wneud â limerigau na dim byd, a dim hyd yn oed yn dymhorol, ond…

Nine Inch Noëls. Ddim yn ddoniol oni bai dy fod di’n gyfarwydd â gwaith Trent Reznor. A Peter, Paul and Mary, sbo.

Vanitas a geiriau newydd eraill

Doedd e ddim yn cymryd lot i dorri addewid Blwyddyn Newydd eleni; am 1 o’r gloch neithiwr wnes i ddileu tudalen blaen Morfablog, ynghyd â’m proffeil Facebook. Nawr bod Hedd wedi cymryd drosodd yn swyddogol fel Mistar y Maes, o’n i’n teimlo fel cymryd hoe bach o fyw cymaint o’m bywyd ar lein. Ond y peth cyntaf dw i’n gweld wrth ymweld ag un o fy hoff flogiau y bore ’ma yw’r gerdd ’ma, sy’n fy hala fi off i dir neb y rhyngweoedd.

born with a fall into the collective
grammar hammered deep into the hypothalamus
every I a we that was dreaming
venus-anus-vanitas
mine is the outcast
the culled cattle that bellows
beneath the bloated moon
that pulses in the candied peel of barren suns
my day has no place no year
& every we just an I

[..]

Anna Hoffmann

Does dim byd fel gair newydd i aildanio fflam, fel soniodd James Meek yn y Guardian pwy wythnos.

Vanitas Still Life - Jan Jansz Treck, 1648.

Gwydr

Sôn am y bardd lawr stâr, dyma soned o’i heiddo na chafodd ei defnyddio yn ymryson Steddfod Llambed noson o’r blaen. Dw i’n hoff iawn ohoni.

Gwydr

Mor agos at ei fam fu’i chyw erioed
A theimlent fel dau enaid hoff cytûn:
Pan brifiai’r crwt a phrysur ddod i oed
Yr un mor agos oeddent, fam a dyn.

Pan ddaeth yn bryd, hedfanai’n bell o’r nyth
Ond dôi yn ôl heb newid dim o’i gân;
Er hyn, fe welai’r fam y gwydr yn syth
A’r sglein fu rhyngddi hi a’i chyw rhy lân.

Ni fynnai guddio’i chalon a’i dyheu
Am gael y gwir yn lle rhyw eiriau gau:
Fe fynnai dorri’r gwydr a’i lwyr ddileu
Gan guro’i ‘denydd ar y cwarel brau.

Pan dorrai’r gwydr, heb sglein y gwelai’i chyw
Ond llarpiai’r teilchion g’lonnau’r ddau i’r byw.

Philippa Gibson