(IMDb)
Crash yw ffilm gyntaf Paul Haggis fel awdur-gyfarwyddwr, y gŵr a ysgrifennodd Million Dollar Baby y llynedd. Mae’r ffilm yn bair berw o ragfarn a theimladau hiliol o’r dechrau un, ac mae’n portreadu elfen o’r Unol Daleithiau sydd, er gwaethaf y cynnydd diweddar, yn rhywbeth sydd wastad yn ffrwtian o dan yr arwyneb. Mae’r ffilm yn ymdrin â’r cyfnod cyn y Nadolig, cyfnod sydd i fod ynglŷn ar y ddaear, ond lle mae pobl, fel y dywed cymeriad Don Cheadle, yn taro i mewn i’w gilydd er mwyn cael rhyw fath o deimlad mewn byd yn Los Angeles sy’n cael ei ddadsensiteiddio.
Fel sydd wedi datblygu dros y blynyddoedd diweddar yn y byd ffilm, drwy ffilmiau Tarantino, Altman ac ati, mae nifer o straeon ar waith yma, straeon sy’n araf gydblethu’n un gwead mawr, yn adlewyrchiad o fywyd yn y ddinas. Un agwedd sy’n eu huno i gyd - tensiwn hiliol. Mae perchennog siop o Iran yn ddrwgdybus o’r saer cloeon Mecsicanaidd sy’n trwsio’i ddrws. Mae car y DA a’i wraig yn cael ei ddwyn gan ddau ddyn du, gan arwain y DA i amau ynghylch sut bydd ymateb y gymuned ddu yn effeithio ar y bleidlais, ac i’w wraig fod yn amheus am bawb. Mae heddwas chwerw’n erlyn cwpwl croenddu’n ddidrugaredd, gan ennyn atgasedd ei bartner, sydd newydd ymuno â’r heddlu.
Nid oes unrhyw uniondeb moesol yn perthyn i Crash, fodd bynnag. Yn y ffilm, gwelwn yr heddwas llwgr (Matt Dillon) yn molestio dynes ddu, ond yn ddiweddarach yn ei hachub. Gwelwn Graham (Don Cheadle) yn arwr un funud, yn sefyll dros ei egwyddorion, ond yn y diwedd yn gorfod derbyn sefyllfa o gael y dyn du fel dioddefwr er mwyn osgoi datguddiad o unrhyw lygredd ymysg yr heddlu. Yr hyn a wna Haggis, fe ymddengys, yw herio amgyffrediad y gynulleidfa o’r hyn sy’n gyfiawn ac yn anghywir, a’r llinell denau rhwng y ddau, a llwydda i wneud hyn yn dda iawn am hanner gyntaf y ffilm.
Fodd bynnag, wrth i’r ffilm fynd yn ei blaen, mae’r digwyddiadau yn mynd yn fwyfwy melodramatig. Ar ôl ein taro â realaeth bywyd mewn dinas yn llawn drwgweithredoedd, a Haggis ymlaen i ddisgwyl i ni gredu mewn gwyrthiau, boed yn real ai peidio, ac i chwarae triciau emosiynol ar ei gynulleidfa. Mae’n siomedig ar ôl dechrau addawol y ffilm, ac mae mwy o gysylltiad rhwng ail hanner y ffilm â It’s a Wonderful Life, a’r thema o wyrthiau adeg Nadolig, na’r ffilm y mae hanner gyntaf y ffilm yn ymdebygu iddi fwyaf, Magnolia.
Pwynt diddorol i’w wneud i gynulleidfa Gymraeg ei hiaith yw mai un o’r caneuon a ddefnyddir ar y trac sain yw’r gân ‘Lisa Lân’. Gwaetha’r modd, dyna uchafbwynt ail hanner sy’n llwytho i lithro lawr llethr i symlrwydd moesol Hollywood ar ôl holi cwestiynau dyrys.
Postiwyd gan Geraint Criddle ar Awst 24, 2005 09:27 yb