Yn dilyn fy methiant neithiwr i weld 'The Motorcycle Diaries', gwyliais yn lle hynny ffilm arall gyda Gael García Bernal, sef El Crimen del Padre Amaro, ffilm hynod ddadleuol sy'n delio â chrefydd gyfundrefnol a'r rhagrith sydd yn aml yn rhan o hynny.
Dechrau y stori yw taith y Tad Amaro (García Bernal) i'w leoliad newydd, fel prentis i'r Tad Benito, lle daw'r bws y mae'n teithio arno o dan ymosodiad gan ddihirod pen ffordd modern. Caiff arian y gwr yr oedd yn teithio ag ef ei ddwyn, arian yr oedd y gwr yn bwriadu ei ddefnyddio i agor siop. Gwelwn, i ddechrau, rinweddau Cristnogol da cymeriad Bernal, wrth iddo roi rhywfaint o arian i'r gwr i'w roi ar ben ffordd unwaith eto.
Ond buan y daw hyn i ben. Yn araf bach caiff y Tad Amaro ei sugno i mewn i fyd llwgr y Tad Benito, sydd wedi troi i ffwrdd o'i fywyd di-gymar, ac yn ymwneud â gwr sydd yn symud ar dir y bobl leol ac yn eu gorfodi i dyfu pabis er mwyn cynhyrchu cyffuriau. Mae brwydr amlwg yn digwydd yn yr ardal, ar lefel grefyddol a gwleidyddol, a nodweddir hyn drwy ddau gymeriad, y Tad Benito a'r Tad Natalio. Mae'r un yn fodlon cymryd arian a geir drwy gymryd mantais o'r bobl drwy gyffuriau i adeiladu ysbyty ar gyfer pobl gyfoethog, tra bod y llall yn ymladd yn erbyn hyn drwy gynnig lloches a chymorth i'r rhai sy'n cynnal rhyfel guerrilla yn erbyn y masnachwyr cyffuriau.
Fodd bynnag, nid yw'r darlun mor eglur â hynny, a gwelwn bod y Tad Natalio ei hun yn troi at ddulliau dan din, drwy lofrudd y ffotograffydd mewn bedyddio yn nhy'r prif fasnachwr cyffuriau, Chato Aguilar, lle roedd y Tad Benito yn offeiriad. Mae hyn yn rhan o gynllwyn i ddatgelu holl drafodion anonest y Tad Benito a'r cysylltiad rhwng yr Eglwys Gatholig a'r grwpiau sy'n tanseilio'r gymdeithas y maent i fod i'w chynnal. Gwelir ymhellach y rhagrith hwn ar waith wrth i berthynas flaguro rhwng y Tad Amaro ac Amelia, merch ifanc grefyddol a oedd yn gymar i Rubén. Alltudiwyd y gwr ifanc hwnnw gan y gymdeithas am ysgrifennu'r erthygl a oedd yn dangos y berthynas rhwng yr Eglwys a'r masnachwyr cyffuriau. Gwelwn bwer yr Eglwys yn y gymdeithas - caiff y cymeriadau di-grefydd hyn sy'n dweud y gwir eu pardduo ar unwaith am feiddio dweud unrhyw beth yn erbyn y drefn.
Cymhleth hefyd yw'r berthynas hon sy'n blaguro rhwng y ddau berson ifanc. Er na all y gynulleidfa eu hoffi oherwydd eu rhagrith crefyddol, mae'n amlwg bod cariad gwirioneddol a diniwed yn bodoli rhyngddynt. Eto, daw'r Eglwys rhyngddynt yn y ffaith bod y Tad Amaro i fod i ddilyn bywyd di-gymar, a phan mae'r Tad Benito yn dod i wybod am hyn, mae'n bygwth crybwyll y berthynas wrth yr Esgob, er gwaethaf ei berthynas ei hun â Sanjuanera, mam Amelia!
Tro'r ffilm yn wers am adnabod moesoldeb a rhagrith o fewn cymdeithas ac o fewn ein hunain. Tro'r digwyddiadau o fewn y ffilm yn drasiedi am na all y cymeriadau na'r gymdeithas wynebu'r ffaith fod pobl yn wahanol i'r delweddau delfrydol y ceisir eu creu o fewn y ffilm. Mae pawb yn ffaeledig, ac iach yw cydnabod hynny, yn lle goleuo'ch cannwyll a'i rhoi o dan berth.
Postiwyd gan Geraint Criddle ar Awst 31, 2004 02:56 yh