Morfa Bychan

Postiwyd ar gan
4

Sdim llawer o eiriau ’da fi ar hyn o bryd, ond dw i’n twlu fy nolenni at ei gilydd fan hyn, os oes diddordeb. Yn fwy na dim, oedd angen rhywle i roi stwff er mwyn peidio sbamio Facebook gormod.

[Gol. 18/4/11] Ddim yn siwr os bydd hyn yn gweithio, ond os chi’n darllen hwn yn Google Reader neu rywbeth tebyg, mae’n bosibl taw hwn yw’r cofnod diwetha i chi’n ei weld yna. Dw i ddim wedi rhoi’r ffidl yn y to, ond dw i wedi llwyddo torri y ffrwd RSS ar y blog. Mae cofnod newydd sy’n esbonio pethau, hyd y gallwn i.

Sero

Postiwyd ar gan
Ymateb

Eira'r Eglwys

Dod adre o gyfarfod staff neithiwr, a thrafod sustem gwres ein cyd-diwtor a rhoddwr-lifft, Richard Vale, sef “pwmp gwres o’r awyr”, rhywbeth do’n i ddim wedi clywed amdano o’r blaen.

Yn y bôn, mae’n gweithio fel oergell, ond y ffordd arall rownd; mae’n tynnu gwres o’r awyr tu allan, ac yn ei ail-ddosbarthu yn y tŷ. Yn ôl Richard, mae’r sustem yn gweithio mewn tymheredd mor isel â -15° Celsius. Hynny yw, yn y tywydd oer ofnadwy cawson ni adeg y Dolig, roedd sustem Richard yn twymo ei dŷ gan dynnu gwres o’r awyr tu allan – awyr oedd yn oerach na’r awyr wedi bod yng Nghymru ers meityn.

Nawr, ro’n i wedi blino ar ôl holl gyffro’r cyfarfod staff, wrth reswm, felly do’n i ddim yn dweud beth oedd yn fy meddwl, rhag ofn mod i’n swnio’n dwp: sut yn y byd mae rhywbeth yn gallu sugno gwres ma’s o awyr sy 15 gradd o dan y rhewbwynt?

A dim ond y bore ’ma ydw i’n sylweddoli pa mor dwp fyddai’r cwestiwn yna. Dydy’r ffaith bod dŵr yn rhewi ddim yn golygu bod dim gwres yn yr awyr, dim ond bod dim digon i gadw dŵr mewn ffurf hylifol. Yn fy meddwl bach i, mae “minws pymtheg gradd” yn golygu un deg pump gradd o oerfel, yn hytrach nag 258 gradd o wres.

Felly, yn hytrach nag edrych yn dwp o flaen Richard a Philippa, dw i wedi sgwennu blogiad amdano. Lwcus bod dim sut peth â thwpdra absoliwt.

Ar Goll

Postiwyd ar gan
1

Fforest Ffwng

Gan mod i ddim yn chwarae pocyr yn y dafarn ar hyn o bryd, naci’n yfed chwaith, dw i yn fy ngwely cyn tri o’r gloch nos Fercher, sy’n anarferol. Fel canlyniad, dw i’n cael gweld bore dydd Iau, ac yn cerdded gyda Philippa i’r bws (dw i ddim yn gweithio ddydd Iau, oni bai am ddosbarth nos nes ymlaen). Y bore ’ma, roedd popeth mor anhygoel o hardd, dan ei flanced o rew crisial, a’r lleuad llawn yn suddo yn euraidd dros y caeau, a phob dim yn dawel, roedd yn anodd poeni am ddim byd. Ar goll. Meddwl am eiriau Annie Dillard ar gerdded yn y bore:

…and my left foot says Glory and my right foot says Amen

Mae’r hen fyd ’ma mor anhygoel, a ni yw’r mynciod mwya lwcus arno fe.

Cwrwydro – Y Llong, Llangrannog

Postiwyd ar gan
1

Y Ship, Llangrannog

Y Llong / The Ship,
Llangrannog,
Ceredigion, SA44 6SL
01239 654510
GoogleMap | Facebook | Twitter | Tumblog

(Blogiad wedi’i addasu o fan hyn.)

Fy local arall, er mod i ddim yn mynychu’r Llong cweit mor aml ag ydw i’r Pentre. Ers i’r dafarn gael ei phrynu gan deulu o Gymry â gwreiddiau dwfn yn Llangrannog, mae’r hen Ship wedi ennill enw i’w hunan fel y dafarn fwya Cymraeg yn yr ardal, yn ogystal â bod â bwydlen wych a dewis eang o gwrwau bendigedig. A gwin, sbo.

Mae o leia tri chwrw ar gael fel arfer, gyda’r pwyslais yn diweddar ar gynnyrch bragdy y Mŵs Piws.

Mae grwp CYD Llangrannog yn cwrdd yn y Llong ar y nos Fercher gyntaf a’r tryddedd bob mis, o hanner awr wedi saith ymlaen.

(Diolch i Rhys am y llun uchod, ac am y trwydded Comins Creadigol sydd arno. Methu credu bod dim llun deca ’da fi fy hun o’r hen Ship.)

Cwrwydro – Pentre Arms, Llangrannog

Postiwyd ar gan
1

Jude a Chris, Pentre Arms, Chwefror 2007

Pentre Arms,
Llangrannog,
Ceredigion, SA44 6SP
01239 654345
pentrearms.co.uk
GoogleMap

Dw i siwr o fod wedi cael mwy o beintiau yn y dafarn fach hyfryd yma nag mewn unrhyw dafarn arall yn y byd. Fy local ers 1997, dyma un o’r rhesymau ro’n i am symud o Gaerdydd i Langrannog yn y lle cyntaf, ar ôl i mi ddod yma yn ystod adeg o wirfoddoli ar dyddyn organig lleol.

Mae gyda’r dafarn hanes hir o fod yn ganolfan i feirdd. Na, nid yr un mae’r Saeson wedi clywed amdano (er taw hwnna yw’r unig un gyda phlac yn ei enw ar y wal tu allan) ond beirdd Cymraeg o fri, sef Bois y Cilie a’u dilynwyr, gan gynnwys y prifeirdd T.Llew Jones a Dic Jones.

Yn ôl y Good Beer Guide mae’r dafarn yn arguably Ceredigion’s finest seaside village, ond mae’n anodd credu byddai unrhyw un yn dadlau gyda hynny.

Y cwrw arferol yw Tribute o Gernyw, ac mae un cwrw gwestai ar gael fel arfer. Ar hyn o bryd, Seafarers yw hwnna.

Creu Lle ar y We i’r Iaith

Postiwyd ar gan
2

(“Dwi’n gwneud addewid i greu un peth bach ar-lein yn y Gymraeg ddydd Gwener 3 Medi 2010″)

Gwadwn y byd digidol
yn ein hiaith llawn-edrych-nôl.
Iaith ar y gwynt, iaith ar gof,
iaith ddi-reg, iaith yr ogof,
iaith ddiwerth ei hawen
yw’n hiaith os cedwir hi’n hen.

Ond “Na!” yw’n datganiad ni
heddiw; ymrown i’w noddi
oblegid y mae blogwyr
a mil sy’n dân yn y mur,
bloedd cannoedd yn bywiocáu,
yn trydar mewn catrawdau.
Rhaid i’r hen iaith frwydro’n ôl –
Y Gad yw’r byd digidol!

Osian Rhys Jones

Hen Dudalen “Ambytu”

Postiwyd ar gan
2

Fel y gwelwch, dw i wedi symleiddio’r blog rhywfaint, a chael gwared â llawer o bethach. Un o’r rhain yw’r tudalen “ambytu”, felly dyma fi adael copi o beth oedd ar y tudalen hwnnw.

(Get the gist with Google Translate.)

Morfablog yw blog personol Nic Dafis. Brodor o’r Waun yn yr hen Sir Ddinbych ydw i. Ar ôl coleg yn Nhrefforest es i i fyw yng Nghaerdydd am ryw 7 mlynedd, lle dysgais i fy Nghymraeg yn nosbarthiadau Wlpan y Brifysgol.

Yn 1997, symudais i Langrannog, ac erbyn hyn wedi symud gyda fy nghymer i Bontgarreg, pentre cyfagos. Ers 1998 dwi’n gweithio i Brifysgol Aberystwyth fel tiwtor Cymraeg i Oedolion.

Dechreuais chwarae ambytu ar y we o ddifri yn 2000, a dechrau fy mlog cyntaf (yn Saesneg) yn y flwyddyn honno. Ym mis Ebrill 2001, dechreuais i flog newydd yn y Gymraeg, er mwyn gwella fy Nghymraeg, yn bennaf. Enwyd y blog ar ôl y tyddyn lle roeddwn i’n byw ar y pryd, Maes y Morfa.

Yn mis Awst 2002, mewn cydweithrediad â chriw o ddefnyddwyr gwe Cymraeg eu hiaith, fe wnes i sefydlu maes-e.com. Ar ôl pum mlynedd o fod wrth y llyw, cymerais i ymddeoliad cynnar ar ddiwedd 2007, gan drosglwyddo’r safle i Hedd Gwynfor, un o aelodau cyntaf y maes.

Dw i hefyd yn ddefnyddiwr Delicious, Twitter, Flickr a last.fm.

Cewch gysylltu â fi ar nicdafis@gmail.com.

Hwyl fawr Delicious, croeso mawr i Pinboard

Postiwyd ar gan
4

Ar yr un diwrnod i mi ail-osod y teclyn sy’n postio fy nolenni Delicious fel un blogiad, mae Yahoo yn datgan bod Delicious yn mynd i farw.

Diolch i’r trafodaeth ar Metafilter, dw i wedi ffeindio Pinboard, gwasanaeth sy’n wneud mwy neu lai’r un peth ag oedd Delicious yn ei wneud, ond gyda llawer llai o “cruft”.

Mae rhaid talu i gofrestru ar Pinboard, felly mae sbam yn llai o broblem iddyn nhw hefyd. Mae’r pris cofrestru yn mynd i fyny wrth i fwyfwy o bobl ymuno, sy’n syniad diddorol iawn. Talais i ryw $7.50, os dw i’n cofio’n iawn; llai na £5, ta beth.

Os wyt ti’n defnyddio Delicious, mae’n werth meddwl am allforio dy nodiadau o fan’na, hyd yn oed os dwyt ti ddim am symud nhw i rywle arall. Dyw e ddim yn debyg y bydd Yahoo yn dileu cynnwys y safle yn syth, heb roi digon o rybudd, ond ar ôl beth ddigwyddodd i GeoCities, synnwn i ddim os na fydd Yahoo yn dileu cynnwys Delicious yn y pen draw.

Mae’r “blog-bach-ar-yr-ochr” bellach yn cael ei bweru gan Pinboard a’r ategyn WordPress. Mae’n ddigon hawdd mewnforio nodiadau Delicious mewn i sustem Pinboard, ond mae’n bach yn araf ar hyn o brud – cymerodd rhyw 7 awr (dros nos) i fi.

Pigion 16 Rhagfyr 2010

Postiwyd ar gan
Ymateb

Beth yw blog?

Postiwyd ar gan
3

Ro’n i’n gwenu wrth ddarllen hyn gan Ifan Morgan Jones yn ddiweddar:

Mae [Morfablog] wedi tawelu dros y blynyddoedd a bellach yn debycach i ffeil ble all yr awdur Nic Dafis gadw pethau y mae o’n taro ar eu traws wrth bori’r we.

Fel rhyw fath o “log” o’r “web”, felly. Drueni bod dim gair taclus i ddisgrifio rhywbeth fel ’na.

Mae Ifan hefyd yn dweud “byddai’n rhaid cau’r blog yma i lawr cyn ei bod hi’n gadael fy 10 uchaf i”, sy’n garedig dros ben, ond dyw e ddim yn ysgogiad arbennig o dda i flogiwr mor ddiog â fi. Dw i’n ddiolchgar am y geiriau caredig, ond dw i ddim yn gweld blogio fel cystadleuaeth, a’r peth ola dw i moyn yw i fod rhyw fath o “elder statesman” o’r we Gymraeg, sy’n cael ei gynnwys mewn pethau fel hyn yn otomatig, gan fod yr archif mor ddwfn, a thrwy rhyw wyrth dw i dal yn gallu cofio sut i bostio blogiad bob hyn a hyn.

Wedi dweud hynny, dw i’n edrych ar ffyrdd o bostio cofnod otomatig i fy nolenni beunyddiol Delicious (sy hyd yn hyn yn ymddangos yn yr adran “Pigion” ar y dde), yn y gobaith y bydd o leia rhywbeth yma i bobl i ddarllen. Does dim lot o bwynt cadw’r blog ar agor fel arall, ond am resymau hiraethus.

Discogs

Postiwyd ar gan
9

Nid oes ar uffern...

Wedi dechrau wneud rhestr o fy recordiau i gyd ar discogs.com. Mae hyn yn mynd i gymryd sbel, ond efallai bydd yn arwain at dynnu fy hen gasgliad o senglau 7″ o’r to, a hyd yn oed y bocsys o gasetiau (er bod dim byd deca ’da fi i chwarae’e rheiny arno).

Bydd y bocs isod yn cael ei ddiweddaru wrth i mi fynd trwy’r casgliad. Dim ond rhyw 80 o bethau sy ’na wrth i mi sgwennu hyn, a rhoi’r ffidl yn y to am y diwrnod.

Alejandro Jones

Postiwyd ar gan
4

Diolch i Carl am bwyntio ma’s bod un o sêr Separado!, y canwr Alejandro Jones, wedi ymddangos ar Morfablog pum mlynedd yn ôl, yn sgil y stori amdano gael ei rwystro rhag swyddogion mewnfudo wrth iddo ymweld â Chymru:

“I told them that I’d come to see the land of my ancestors, but they didn’t know anything about Wales’ links with Argentina. During the interrogation they asked me the same questions over and over again to see if I was lying.”

Diddorol bod y cysylltiad wedi dod i’r amlwg. Gwelais i’r ffilm yng ngŵyl y Dyn Gwyrdd eleni, ac mae’n hollol wych. Ar ôl y ffilm daeth Gruff Rhys a Dyl Goch i’r llwyfan i ateb cwestiynau’r cynulleidfa. Y cwestiwn cyntaf oedd gan ferch o Swydd Efrog:

Gruff, loved the film, and sorry if this is a stupid question from someone who knows very little about Welsh history, but isn’t the whole thing a hoax?

O ymateb y bobl eistedd o’m cwmpas i, nid hi oedd yr unig un yn y babell oedd wedi bod yn meddwl hyn.

Ateb Gruff?

Yes, we made it all up. We filmed the whole thing in Snowdonia. The only thing that really happened the way we show it was the teleportation scenes.

Seren.

Dw i’n mynd i weld y ffilm eto, mewn sinema gyda seddau go iawn, wythnos nesaf, ac edrych ymlaen yn arw at gael y DVD. Tybed a fydd cyfle ar hwnna i glywed hanes Alejandro a swyddogion mewnfudo Lloegr?

Dyma’r treilar eto, rhag ofn i chi beido gweld eto.

Gwaed ar yr Eira Gwyn

Postiwyd ar gan
4

(Diolch i Dyl Mei am drydar hyn.)

Alun Tan Lan a Richard James yn canu clasur Tecwyn Ifan.

Dw i ddim yn gwybod amdanoch chi, ond ma’n well gen i’r fersiwn hwn, na’r gwreiddiol. A finnau’n Gymro ail-iaith, sy ddim wedi’i fagu ar ganu ysgafn Cymraeg y 60au a’r 70au, mae cerddoriaeth yr adeg yn gallu swnio’n hen ffasiwn iawn. Dw i’n methu gwrando ar Dafydd Iwan o gwbl, er enghraifft, ac er mor fawr fy edmygedd o Tecwyn Ifan, mae ei steil yntau yn rhy gapelaidd i fy nant i, a phrin iawn dw i’n gwrando arno. Mae’n cymryd rhywbeth fel yr ail-fersiwn hyfryd yma, wedi’i wneud gan ddau a gafodd eu magu ar ganeuon clasurol yr adeg (dw i’n cymryd) i wneud i fi weld pa mor wych yw’r gân.

Cymru yn y “Dead Zone”

Postiwyd ar gan
Ymateb

Map Cymru yn y ffilm "The Dead Zone"

O’n i wedi anghofio am yr hen sgrîn-lun yma, wnes i dynnu wrth wylio’r ffilm David Cronenburg, The Dead Zone. Mae’r ffilm yn addasiad o’r nofel gan Stephen King, ac yn un o emau prin yr 80au. Byddwn i’n ei rhoi yn agosach at gopa rhestr addasiadau nofelau King na’r boi ’ma, yn sicr. Ymysg y tair uchaf, dwedwn i, er bod hi’n anodd gwahanaethu rhwng hon, The Shining a Stand By Me; ffilmiau mor wahanol i’w gilydd, a phob un yn glasur o’i math.

Ond mae’n amhosibl bod yn wrthrychol am y ffilm unwaith ti wedi sylwi bod cymeriad Christopher Walken â lliain sychu llestri Cymru ar wal ei fflat. Hoffwn i feddwl bod mam Johnny Smith (Walken) wedi bod draw i Gymru fach ar ei holidês rhywbryd, a dod â’r lliain iddo fel anrheg. Rhywle rhwng sylweddoli bod Martin Sheen yn mynd i ddinistrio’r byd, a phenderfynnu bod rhaid iddo farw, roedd rhaid i Johnny ffeindio pinnau bawd a hongian map bach kitsch o Gymru ar ei wal.

“Thanks, Mom.”

(Diolch i Carl am “ffefrynnu” y llun ar Flickr, a dod â’r atgoffion yn ôl.)

Llun Llangrannog a’r Comins Creadigol

Postiwyd ar gan
1

Rhag ofn eich bod chi wedi colli’r ddolen iddo reit lawr ar waelod y blog, dyma’r llun o draeth Llangrannog sy bellach yn addurno’r hen flog, yn ei lawn ogoniant:

The annual Llangrannog beachorama / traethorama 2007

Mae’r llun gan papalamour, hen gyswllt i fi ar Flickr – mor hen, dw i ddim yn cofio’n iawn sut des i ar draws ei ffrwd, ond debyg taw trwy’i luniau gwych o Langrannog des i i nabod ei waith. Diolch iddo fe am gyhoeddi ei luniau dan drwydded Comins Creadigol, sy’n golygu bod unrhywun yn gallu eu hail-ddefynddio, ac hyd yn oed eu hail-ficsio nhw, cyhyd ag y rhoddir cydnabyddiaeth i waith gwreiddiol papalamour, a ddim yn wneud arian ma’s o’r gwaith newydd.

Tra bod ni ar y pwnc, mae Carl Morris wedi bod yn meddwl yn uchel am hawlfraint yn diweddar, ac yn y bôn dw i’n cytuno â fe. Wedi dweud hynny, dw i ddim yn cytuno bod angen sustem hawlfraint newydd i Gymru, a ddim yn gweld sut byddai hynny’n gweithio tra bod Cymru a Lloegr yn rhannu cyfundrefn cyfreithiol yn gyffredinol. Pan daw’r chwyldro gogoneddus, wrth gwrs, bydd popeth yn wahanol, ond tan hynny dylai fod yn ddigon i hybu defnydd o’r Comins Creadigol mor eang ag sy’n bosibl, yng Nghymru fel yng ngweddill y byd.