Ydyn ni’n cael hwyl eto? – dw i heb weld Zippy ers talwm.
Wrth meddwl am Zippy, ro’n i’n tybio a oedd cysylltiad Cymreig rhywle ym myd afreal Bill Griffith (ar wahan â’i enw, wrth reswm). Wedyn, welais i strip heddiw yn y SF Gate – (’sdim paraddolen – copi fan hyn).
What’s Welsh For Zen – lluniau gan Dave McKean i lyfr John Cale. Os dych chi’n lico stwff McKean, triwch onetwentyeight hefyd.
Via metafilter.
Neithiwr, ces i e-bost oddi wrth y ferch dlysaf yn yr ysgol; dwedodd hi I wish I was you. Doedd dim syniad ’da fi am beth oedd hi’n sôn.
Neithiwr, yfais hanner potel o Jack Daniels a threuliais chwech awr gan chwarae NetHack, gêm Dungeons & Dragons o Oesoedd Tywyll y rhyngrwyd. Yn fuan, bydda i’n dri deg pump oed.
Es i’r gwely, ac yn oriau man y bore darllenais i:
The world is charged with the grandeur of God.
It will flame out, like shining from shook foil;
It gathers to a greatness, like the ooze of oil
Crushed. Why do men then now not reck his rod?
Generations have trod, have trod, have trod;
And all is seared with trade; bleared, smeared with toil;
And wears man’s smudge and shares man’s smell: the soil
Is bare now, nor can foot feel, being shod.And for all this, nature is never spent;
There lives the dearest freshness deep down things;
And though the last lights off the black West went
Oh, morning, at the brown brink eastward, springs —
Because the Holy Ghost over the bent
World broods with warm breast and with ah! bright wings.
Gerald Manley Hopkins
Mae fy llygaid yn sych, bleared, smeared gan y sgrîn anobeithiol bach ’ma. Rhaid gweithio yn yr ardd y bore ’ma.
Mae Gododdin wedi mynd nôl i’r Hen Ogledd. Ac mae Russell Goodway yn dangos bod ei grap e ar hanes cynnar Ynys Prydain yn dipyn bach yn gryfach na’r un Jack Straw*, ond nid llawer:
“Since the Gododdin were a tribe of South Scotland, I understand why Scotland should claim that Arthur was Scottish,” he said. “But I am bound to say that the case for a Welsh Arthur is stronger.”
Wel, Cymry oedd y Gododdin, Russ, felly wyt ti yn llygad dy le. ’Sdim angen ymddiheuro dros y ffaith.
Yr oedd llythyr ddoe yn y Western Mail gan Lyn Jenkins, Gwbert, oedd yn wneud pwynt da iawn am duedd o gyfeirio at y Cymry fel y Celtiaid:
That land may now be called Scotland, but those people [Owain ab Urien et al] were indisputably Welsh — they could hardly be anything else with those names! Strathclyde or Ystrad Clud was Welsh speaking until about 1250 at least. The Welsh have a continuous history of [sic] this island since at least 600 BC. Why do so many historians attempt to write us out of the history of England and Scotland by changing our identity?
* Mewn erthygl yn Yr Observer yn diweddar, dwedodd Straw taw’r Eingl-Sacsoniaid oedd y first people in Britain. Sa i’n gallu ffindio’r erthygl ar wefan y Guardian, yn anffodus.
Ar fy ffordd yn ôl o’r Llong, gyda llond bola o Flodeuwedd, fe ddysgais fy ngherdd Cymraeg cyntaf o’r cof, ‘Cilmeri’ (o Gerddi’r Cylwilydd) gan Gerallt Lloyd Owen. Ie, yr un sy’n dechrau Fin nos, fan hyn, Lladwyd Llewelyn. Byth nid anghofiaf hyn.
Erbyn i mi gyrraedd top bryn Morfa, oedd pob gair gyda fi ac o’n i mor hwylus a’r brân goesgoch, screchian y geiriau trwy’r coed. Byth nid anghofiaf hyn.
Ypdêt (Awst 2002): dw i wedi ei hanghofio.
Heno, dw i’n ceisio darllen Gweith Gwen Ystrad gan Taliesin. Bob gair yn gyfrinach i fi, ond bydd y gwaith yn talu.
Gweleis wyr gwychyr yn llyud.
A gwedy boregat briwgic.
Gwefan Christopher Meredith, un o’m hoff nofelydd Eingl-Cymreig, sy’n cynnwys detholiad ac adolygiad o’i nofel Griffri. (A dyma grynodeb Cymraeg ei iaith o’r nofel.)
Newydd tanysgrifio i’r cylchgrawn Planet a derbynais rhifyn 148 y bore ’ma.
Llawn o stwff da, fel arfer: cyfweliad â’r arlunydd tirlun o Sir Benfro, Linda Norris; detholiadau o ‘waith ar droed’ Peter Finch, Cardiff Mix; dwy erthygl ar ‘ddadl y dyfodol’, un gan Ned Thomas ar sensoriaeth gweidyddol yn Ein Cynulliad Ni, a’r lleill gan Mike Parker, Saes a gyd-ysgrifenodd The Rough Guide to Wales ac sy’n neud pwynt da iawn, gwerth ei gofio:
Perhaps now that the general election is out of the way, and politicians are off the short lead, such a debate can continue in a more calm and sober manner. I’m not, however, optimistic about that, given the glaring limitations in media analysis both in Wales and beyond. The supreme irony here is that, being English, I have a much greater freedom to say these things than have Welsh politicians and commentators. While I could only be seen as a small-time ‘traitor’ to my own, the spectre of racism hangs over people like Seimon Glyn who are watching their culture haemorrhage and die. That, in itself, says much about how loaded the dice are, and in whose favour.
Oli Olwen, stori i blant gan Angharad Tomos.
Wrth darllen cadwyn trafod Metafilter sy’n sôn am Columbus a’r “darganfod” America, es i ffeindio tudalennau gwe am y Myth Madoc. Fe ffeindiais i ddwy erthygl ddiddorol am gerdd Saesneg gan Paul Muldoon – Madoc: a Mystery. Un gyda’r teitl Penguins, Welsh Indians and Talking Horses: The Treatment of Colonialism in Paul Muldoon’s Madoc ac un ferrach o’r enw Remapping America.
Geiriau Twm – mae gan Radio Cymru cyfres newydd, Mewn Gair, ac mae gan Twm Morys ei gornel fach sgwarnogaidd i drafod ei hoff geiriau.
Ar amserlen y BBC mae pwnc y rhaglen yn “Music; Pop”.
Paid â hawlio’r trysorau — na honni
Fod, fan hyn, hen leisiau
Na thai, nac iaith, na tho iau:
Hiliaith yw sôn am hawliau.
Myrddin ap Dafydd
Independent on Sunday (21/1/01) – cân gan Twm Morys, mwy neu lai. Llawer iawn mwy o stwff y Cynganeddwyr yn yr Oriel.
R S Thomas – Teyrngedau. Cerddi gan Twm Morys, Menna Elfyn ac eraill.
Wrth darllen Cyflwyno’r Iaith Lenyddol, fe ddes i ar draws y gerdd hon:
Gwyn ap Nudd
Gwyn ap Nudd, Gwyn ap Nudd,
Lliw y lloer sydd ar dy rudd;
Cerddi’n ddistaw fel y nos
Drwy y pant a thros y rhos;
Heibio i’r grug a’r blodau brith
Ei, heb siglo’r dafnau gwlith:
Gwyddost lle mae’r llyffant melyn
Yn lletya rhwng y rhedyn;
Gwyddost lle daw’r gwenyn dawnus
I grynhoi eu golud melys:
Gweli’r hedydd ar ei nyth,
Ond ni sethri’r bargod byth;
Gwyn ap Nudd, Gwyn ap Nudd,
A lliw y lleuad ar dy rudd.Elfed
Hyfryd iawn, a dealladwy hyd yn oed i fi (mae ’na obaith, ’te!). Ond, jyst i ddangos pa mor anwybyddus ydw i, doedd dim syniad ’da fi pwy oedd ‘Gwyn ap Nudd’. Wel, rwy’n gwybod nawr.
Defnyddiais i nhocyn Amazon i archebu llyfr newydd gan Peter Lord Delweddau’r Genedl. Mae’n debyg does neb yn siarad Cymraeg yn Amazon: yn eu hôl nhw, teitl y llyfr yw ‘Diwylliant’.
Beth bynnag, mwynhais i’r llyfr cynta yn y cyfres (yn Saesneg) a wi’n edrych ymaen at darllen yr ail.
Mae Peter Lord yn un o’r tiwtoriaid ar y radd allanol ac yn gymrawd ymchwil ac arweinydd Prosiect Diwylliant Gweledol Cymru. Fe wnaeth e gyflwyniad i’r pwnc yn y seminar Dehongli Cymru ym Mhantycelyn dros y Pasg.
Byd y Beirdd – ffynnon wych (gwell i mi beidio sôn am gynllun y wefan) am farddoniaeth i blant, gan gynnwys pawb o Taliesin i Dewi Pws.
Un nodyn bach am y cynllun, achos mae wedi fy ngwylltio: mae’r holl safle yn defnyddio’r ffont Afallon, sy’n cynnwys ‘w’ a ‘y’ gyda hirnod. Ond, os dych chi ddim wedi gwario mwy na £20 am y ffont arbennig hon, mae bob ‘w’ gyda hirnod yn edrych fel hyn:
Daear las yw d�r ei lyn
Ac yn y blaen. Grrr.
Y neges yw: peidiwch â defnyddio ffontiau arbennig ar eich gwefannau – dyn nhw ddim yn gweithio.
Newydd gorffen Dirgel Dyn gan Mihangel Morgan. Sa i’n siwr beth wi’n meddwl amdano fe, eto, ond oedd y stori yn gryf iawn. Falle oedd y cymeriadau tipyn bach yn stereotyped? Mae’r llyfr hwn ar y rhestr darllen am flwyddyn gynta’r radd allanol, felly bydd rhaid imi ddarllen ‘to.
Llyfr nesa yw Crac Cymraeg gan Robat Gruffudd.
How To Save Canadian Literature
What happens when arts council budgets are cut? What if a publisher gets cut off altogether? This sort of dependency is not healthy. Fortunately, there is a better way: publishers can launder money for organized crime! Let’s see how it could be done…
Fyddai hyn yn gweithio gyda llên Gymraeg, dych chi’n meddwl? Byddai’n rhoi ysteried newydd sbon i’r gair ‘Taffia’. Gall y Cyngor Celf newid ei enw i “Cyngor Celfyddydau/Cyffyriau Cymru”.
Fy hoff ddyfyniad:
Besides, who do you think smoked all that dope in the first place?
[via textism]
