Cymuned am “ddwyn cywilydd ar wleidyddion” – stori o’r BBC.
Cymuned
1
Category Archives: Iaith
Cymdeithas, schymdeithas
Sylwad diddorol am y gair cydymdeithas ar glosses.net (yr unig flog arall yn y byd lle mae’r Gymraeg ar gael…)
Bach yn annheg?
Des i ar draws y difyniad canlynol mewn adolygiad gan Jan Morris o’r llyfr Letters from Wales:
Machynlleth, wretched town, hardly a person could speak English… Welsh seem a pleasant, intelligent race, but I should think awkward to live with… the language is past description.
Reswm arall dros dysgu’r iaith
siaradwyr Cymraeg yn ennill mwy.
A’r casgliad yw bod gweithwyr dwyieithog yn ennill mwy, rhwng 8% a 10% yn fwy ar gyfartaledd.
Sut i beidio cyfieithu gwefan
National Assembly for Wales: Healthplanonline – credwch neu beidio, mae’r ddolen honna yn anelu at dudalen Gymraeg ei hiaith, er fod y llabed <title>, bob llabed <meta>, sawl llabed <alt> a hyd yn oed enw’r ffeil ei hunan yn uniaith Saesneg. Dw i’n hoff iawn o’r linc ‘Saesneg’ gyda’r testun <alt> sy’n dweud ‘Cymraeg’. Darllen heb ddarluniau? Tyff.
Tai, Gwaith ac Iaith
Ddoe, fe brynais Tai, Gwaith ac Iaith, argymhellion Cymuned i Arolwg y Cynulliad o’r Iaith Gymraeg. Wedyn, casglais i lyfr o’n i wedi ei archebu misoedd yn ôl o’r llyfrgell, Reversing Language Shift gan Joshua Shipman.
Braf gweld, wrth ddarllen y peth gan Simon Brooks (Cymuned), ei fod e wedi darllen y peth gan Shipman.
Honna Fishman yr adferir iaith leifrifol trwy sefydlogi cymunedau ieithyddol; gan eu diffinio fel y cwlwm rhwng aelwyd, teulu a chymdogaeth. Oherwydd bod hyn yn dasg anodd, ceir tuedd weithiau gan ymgyrchwyr iaith i bwyso am fuddugoliaeth sy’n haws eu cyrraedd, megis darpariaeth yn yr iaith leiafrifol mewn llywodraeth, y cyfryngau ac ym maes statws cyhoeddus.
Pwysleisia Fishman na allai’r rhain fyth gymryd lle y gymuned ieithyddol naturiol.
O ymhwyso dadansoddiad Fishman i Gymru, gellir gweld mai hanes y mudiad iaith fu pwyso am fuddugoliaethau corfforaethol neu ‘symbolaidd’ megis arwyddion ffyrdd dwyieithog, S4C a Deddf Iaith Newydd, yn hytrach na gwarchod ac amddiffyn sail tirogaethol cymunedau naturiol Cymraeg.
O hyn ymlaen, bydd eisiau gwneud gwarchod y cymunedau naturiol Cymraeg sy’n weddill yn brif nod ein hymdrechion i adfer y Gymraeg os yw’r iaith i fyw.
A dyma difyniad o wynebddalen llyfr Fishman:
When one significant section of the community burns with the sense of injustice, the rest of the community cannot safely pretend that there is no reason for their discontent.
Harri Crochenydd
Fersiwn Gymraeg o Harry Potter ar y gweill. Fel arfer fyddwn i ddim yn sôn am HP fan hyn. Dw i heb ddarllen, a heb ddiddordeb, mewn unrhyw iaith. Ond wrth darllen yr erthygl am Tolkien (Tollers, i ni), sylwais i fod ’na mugwumps yn llyfrau Rowlings. Oes cysylltiad i mugwumps Bill Burroughs, tybed?
Beth sy’n bod arnyn nhw?
Mae Sir Gâr yn wneud yr un peth ’to.
Palude blog
Wrth bori trwy’r rhestr atgyfeiriadau, des i ar draws tyst bod rhywun wedi trïal cyfieithu MorfaBlog i’r Eideleg, heb lawer o lwyddiant. Dylen nhw fod wedi trïal cyfieithu y versione inglese, falle.
Tynged yr Iaith
Tynged yr Iaith – testun cyflawn i ddarlith hanesyddol Saunders Lewis. (Fformat pdf – angen darllenydd Acrobat. Neu mae fersiwn HTML hefyd)
Nid dim llai na chwyldroad yw adfer yr iaith Gymraeg yng Nghymru heddiw. Trwy ddulliau chwyldro yn unig mae llwyddo…
Gim ord nilap
Wrth edrych ar y dyddiad palindromig heddi, o’n i’n trïal meddwl o balindrom Cymraeg. Dw i’n anobeithiol am feddwl o bethau fel hyn, dim ond pethau twp fel Mae fy enw ydy W.N.Eyfeam ydw i’n gallu neud. Beth amdani?
Ken Hale
Kenneth L. Hale 1934 - 2001
“The loss of local languages and of the cultural systems which they express, has meant irretrievable loss of diverse and interesting intellectual wealth. Only with diversity can it be guaranteed that all avenues of human intellectual progress will be traveled.”“The Human Value of Local Languages” – Ken Hale
Prosiect Rosetta
Prosiect Rosetta – cronfa data o 1000 o ieithoedd, gan gynwys y Gymraeg. Gall unrhyw lan-lwytho testunau i’r archif. Bant â chi, ’te.
Arwyddion Gwael
Amser maith yn ôl, oedd rhyw sôn rhywle am greu Amgueddfa Ar-Lein Arwyddion ‘Cymraeg’, h.y. lluniau o arwyddion heol, neu arwyddion masnachu neu, hyd yn oed, arwyddion Eisteddfodol sy wedi cam-sillafu. Am wn i, ni ymddangosodd y fath peth felly fe af i ati i’w greu. Oes engreifftiau ’da chi? Cysylltwch â fi, os felly.
Diolch i Harry Campbell am y ddau ola, uchod.
Wikipedia
Wikipedia: Welsh language – gall unrhywun ychwanegu neu newid tudalennau Wikipedia – bydda i’n chwarae gyda’r dudalan hon nes ymlaen.
Orthograffi ieithoedd America
Darn bach yn Linesandsplines sy’n sôn am orthograffi ieithoedd brodorol America:
If I remember right, many writing systems were imposed on tribes by European missionaries, mostly in the nineteenth century. Bringhurst said that the mid-1800s were the heyday for devising new alphabets (novel sets of symbols, not new fonts) and so the Native American languages provided many opportunities for this sort of stuff.
Lego a’r Maori
Stori diddorol o’r BBC am ymdrechion cwmni teganau Lego i atal trychineb cysylltiadau cyhoeddus. Yn eu gêm uwch-dechnoleg newydd, Bionicle, mae Lego wedi dwyn enwau Polynesaidd (gan gynnwys Tohunga, sy’n golygu iachäwr brodorol) am eu harwyr robotaidd plastig.
Maen nhw’n cael eu herio gan Maui Solomon, cyfreithwr sy’n arbenigo mewn hawliau eiddio deallusol ac hawliau a rhwymedigaethau pobl brodorol.
Termau’r Rhwyd
Cyfieithiadau o dermau y Rhwyd – oedd rhywun yn dweud wrtha i ddoe does dim sôn am ”gwefan“ yn y ail-argraffiad Geiriadur Yr Academi. Dyma rhestr gan Dafydd (fydd.org), ac eraill.
Llais Ogwan
Llais Ogwan – Papur Bro Dyffryn Ogwen – ond ddim wedi cael ei ddiweddaru ers mis Hydref 2000. Oes ’na bapur bro ar lein ar hyn o bryd?
‘Only Welsh speakers are truly Welsh’
Iaith:Ysgolhaig yn tanio’r drafodaeth – stori BBC. Mwy o fanylion yma, yn erthygl Saesneg ei hiaith sy’n ychwanegu pethau fel “Less than 20% of the population in Wales speaks the language”. A beth mae hynny’n golygu yn y cyd-destun ’ma?