Darllen stori ar Golwg360 ambytu tafarn ym Mhontypridd sydd wedi ymestyn eu busnes gan agor deli yn y dafarn. Difyr.

Mae’r dafarn yn rhan o fusnes Bragdy Otley, a wnaeth hynny dal fy sylw oherwydd i mi arfer yfed yn yr Otley Arms, Trefforest, amser o’n i yn y coleg yna. Do’n i ddim wedi clywed bod y teulu Otley wedi symud ymlaen i’r byd bragu, a dw i ddim wedi gweld eu cwrw ar werth rownd fan hyn, ond mae gyda nhw syniadau diddorol ynglŷn â sut i farchnata cwrw go iawn.

Traditionally Real Ales have suffered from what I call, “the woolly cardigan and beard syndrome”. The way most real ales have been promoted in the market place is like that of an old comfort blanket. Names that express snuggled up feelings, quiet places in the country side, old lost uncles and tired innuendos are too numerous to mention and as much as the responsible brewers think they are being witty, they are only seeming tired, droll, over ripe and worst of all they end up alienating a large portion of the market.

Yn llygaid eu lle. Mae ’na gwrwau da dw i ddim yn eu prynu oherwydd eu henwau “doniol” a’r delweddau cawslyd maent yn yn rhoi ar eu poteli. Ydy’r bragdai yna wir yn credu yn y delwedd ystadebol o ddyn canol oed, barfog a thew fel yr unig bobl sy’n prynu cwrw da? Nid dim ond aelodau CAMRA sy’n mwynhau cwrw go iawn, ac nid pob aelod y gymdeithas hynod yna sy’n ffito’r ystrydeb flinedig, wrth gwrs. Mae ond eisiau edrych ar y cwrw sydd ar gael o siop ar-lein Otley i weld enghreifftiau lu o’r ffug-ddonioldeb mae Otley’n ceisio ei osgoi: Ale Mary, High As a Kite, Taffy’s Tipple, Ramnesia. Dw i’n hoff iawn o’r un ola yna, sy’n dod o fragdy lleol i ni, Pen-lôn, ond mae enwi cwrw cryf fel hyn yn wneud i ddyn eisiau yfed llai ohono fe, nid mwy. Sut mae hynny’n gweithio’n dda i’r bragdy?

Dw i’n gwybod taw beth sydd yn y botel sy’n bwysig, nid beth sy ar y label, a dw i ddim yn awgrymu y byddwn i’n mynd am Carlsberg dros Bishop’s Finger petai hynny oedd yr unig ddewis, ond mae’n rhywbeth gwerth meddwl amdano, ac mae’n bosibl bod gormod o fragdai yn cymryd y llwybr amlwg heb feddwl am y bobl sy ddim yn rhan o’r farchnad “draddodiadol” cwrw go iawn.

Ta beth, mi oedd bod mewn stafell gyda plant, wyrion, gorwyrion a gor-orwyrion Bob a’i frodyr a chwiorydd yn fraint ac yn bleser pur. Oedd rhai do’n i ddim wedi clywed amdanyn nhw o’r blaen, criw o bobl oedd wedi teithio o’r Alban, fy nghefnither a’i gŵr o Guernsey, lot o bobl ffein y Waun ac un ail-gefnder dw i wedi bod yn edrych ymlaen at gwrdd â fe ers sawl blwyddyn nawr.

Ar y ffordd i fyny i’r Waun, arhoson ni yn Llanidloes i gael cinio yn y caffi gwych yna, ac i bori yn y siop llyfrau sy’n rhannu’r un enw â’r caffi. Prynais i gopi o River Horse gan William Least Heat-Moon, un o fy hoff awduron teithio. Wedi dechrau ar hwnno heddi, a ffeindio’r daith ar Google Earth i fy helpu fi ddilyn y llyfr. Llyfr arall ges i yn Llanidloes, o siop elusen, oedd The Art of Travel gan Alain de Botton. Ddim cweit y bargen o’n i’n meddwl, gan fod rhyw 30 tudalen ar goll, ac wedyn 30 tudalen cyntaf y llyfr yn cael eu hail-gynnwys, ond dw i newydd bennu darllen beth sydd yna – bydd rhaid edrych yn y llyfrgell fory i weld os oes copi cyflawn gyda nhw. Mae Botton yn sgwennu yn dda iawn, ac yn gadael i’r darllenwr eisiau wneud o leia dau beth: teithio i’r gwledydd mae’n sôn amdanynt, wrth gwrs, ond yn fwy na hynny, i ddarllen yr un llyfrau mae’r awdur yn darllen wrth deithio.

Ar y ffordd yn ôl o’r gogledd pell, arhoswn ni yn Aberystwyth i gael cip yng Nghanolfan y Celfyddydau. Mae arddangosfa wych yn oriel y crochenwaith ar hyn o bryd, sef gwaith Alan a Ruth Barrett-Danes. Mae campweithiau eraill yn yr oriel, ond does dim amser ’da fi nawr i flogio amdanyn nhw.

Eiliaf yr awgrymiadau ar Metastwnsh pwyddiwrnod hefyd, sef Delyth Prys a Xeni Jardin. Heb anghofio’r fenyw sy’n gyfrifol am y syniad o ddiwrnod dathlu merched mewn technoleg, Y Suw.

Cawson ni daith gerdded braf y bore ’ma, yng nghwmni Dyfed Elis-Gruffydd a dysgwyr yr ardal. Mae mwy o luniau lan ar flickr, os oes diddordeb.

Dyfed a'r Dysgwyr,
Ffynnon Llawddog, Cenarth

Taith gerdded nesa: Llangrannog, 25 Ebrill.

Dyddiadur Charles Darwin ar y “Beagle” – llyfr llafar o’r rhaglen Radio 4, Book of the Week.

J.G.Ballard – proffeil BBC4 gyda Tom Sutcliffe.

Llun seryddiaeth y dydd – rhywbeth anhygoel gan NASA, bob dydd.

Interieur Nuit (2) – Jean-Baptiste André – “dawnsiwr” ffantastig.
[Mefi]

Darllen hen erthygl ar A List Apart, clicio ar hap ar ddoleni, pan des i ar draws cofnod ar flog Estoneg sy’n cynnwys rhestr o enwau gwledydd yn Saesneg a’r Gymraeg, sy’n cynnwys cwpl o wledydd newydd arna i.

L'avare
Jean-Baptiste Monge

Mae Jean-Baptiste Monge yn artist ffantasïol o Ffrancwr, creuwr llyfrau sy ddim wedi cael eu cyfieithu i ieithoedd Ynys y Cewri, am wn i. Mae’r steil yn debyg i Brian Froud a’i fath, ond efallai yn llai slic. Llawer o enghreifftiau o’i waith ar y wefan: cliciwch ar Bibliographie & Galeries ac wedyn ar gloriau’r llyfrau.
[Lines and Colors]

Caerdydd gyda’r nos – mae gen i frith gof i mi bostio rhywbryd yn y gorffennol. Dyma rywbeth tebyg (mewn du a gwyn) dw i heb weld o’r blaen.

Hen ddolen dw i newydd ffeindio mewn cofnod drafft anghofedig: Sempre En Galiza – canu gwerin Galisia.

Rhestr darllen i esblygiadwyr: dw i’n dechrau yn y dechreuad. (Rhaid cyfaddau mod i bach yn anghyfforddus gyda’r defnydd o “esblygwr” fel label; mae’n rhoi gormod o bwys i’r ddadl fondigrybwyll. Wedi’r cwbl, does neb yn gorfod disgrifio ei hunan fel “heliocentrigwr” y dyddiau ’ma, nag oes? Ond mae awdur y rhestr yn Americanwr, ac mae byd o wahaniaeth rhwng ein dwy wlad ar y pwnc yma. Diolch i’r “drefn”.)

Keith – Maesymorfa – 4 trac o decno tawel bach, recordiwyd yn y Beudy, ble o’n i’n arfer byw, rhyw 7 neu 8 mlynedd yn ôl, siwr o fod.

Bioleg-niwrolegol Rhywioldeb Primatiaid – fideo o ddarlith gan yr Athro Robert Sapolsky o Brifysgol Stanford, yn 2002. Mae’r ffilm dros awr a hanner, yn ddoniol iawn ac yn ddifyr tu hwnt. Rhaid darllen/dysgu mwy am y stwff ’ma.
[Bookslut]

Labeli Gwnio Gwlad Pwyl

Mwy o labeli gwnio Gwlad Pwyl – ffeindiwyd trwy blog Y Cadno a’r Sgwarnog, un newydd i’r rhestr Bloglines.

Mwy o effemera: cardiau masnachu o Sbaen.

Dorothea Tanning (wiki), swrrealydd o Americanes. Dyma gyfweliad Salon â’r “swrrealydd hyna’r byd”, wnaethwpyd yn 2002; bydd hi’n 100 oed blwyddyn nesa.

Syrffo’r zeitgeist, fel arfer, treuliais i’r rhan fwy o ddoe yn y flwyddyn 1974. Dw i heb weld un o ffilmiau Red Riding eto, gan eu bod nhw arno tra mod i’n dysgu, a dydy Channel 4 ddim yn meddwl digon o Macafalwyr i adael i ni ddefnyddio eu gwasanaeth gwe-wylio.

Neithiwr oedd rhaglen ola’r Radio 3 gyda György Ligeti fel Cyfansoddwr yr Wythnos felly daethwpyd ma’s â gynnau mawr: Lux Aeterna a’r Requium. Fel llawer, clywais i gerddoriaeth Ligeti am y tro cyntaf yn y ffilm 2001: A Space Odyssey, ac er i mi brynu cwpl o CDs o weithiau eraill, do’n i ddim wedi sylweddoli faint o amrywiaeth oedd yn ei waith.

Mae’r We Fyd Eang yn 20 oed, bobl. Fyddwn i ddim wedi sylweddoli hyn oni bai am y boi o’r BBC ym Mangor wnaeth ffonio fi pwy ddiwrnod i ofyn i mi fod ar y Post Prynhawn i’w drafod. Pan wedais i mod i ddim byd i wneud â maes-e ers dros flwyddyn, collodd e ddiddordeb yn syth, mewn ffordd gwrtais iawn. Anghofiais i wrando ar y rhaglen: unrhywun?

Hermann Hirsch
(1861-1934)
Hunan-bortread

Never Knowingly Underwhelmed, blog Saesneg gan Andrew Collins. Wedi darllen ei hunangofiant yn diweddar, a braf yw darllen hanes rhywun na chafodd ei abiwso fel plentyn, yn seicolegol, na (oni bai am ddeiat o sbageti hwps ac Angel Delight) yn gorfforol. Dyw e ddim mor smyg ag mae hynny’n swnio.

Chasm Filler, blog MP3 eclectig iawn. Tim Buckley, Public Image Ltd a’r Boredoms o fewn yr wythnos diwetha.

We Can’t Paint, blog am ffotograffiaeth, a thrwy hwnna, Will Steacy, ffotograffydd o Philadelphia. [wood s lot]

Panda Flickr – dw i ddim yn ei ddeall, ond dw i’n ei hoffi fe. [mefi]

Fy hoff grŵp Facebook erioed – dw i’n siŵ bod yr athrawon Saesneg i gyd yn falch iawn o weld hyn.

Gall Cymru fod yn annibynnol? Gwefan newydd gan Plaid Cymru sy’n gofyn y cwestiwn hanfodol i’w bodolaeth nhw fel plaid. Rhaid i mi gyfaddau mod i wedi colli bach o ffydd yn y Blaid ers dabacl papur newydd Y Byd, ac mod i wedi bod yn byw gyda mhen gwleidyddol yn y tywod i ryw raddau am fwy na blwyddyn, felly mae hyn wedi dod fel sioc i mi, os yn sioc braf. Ydw, dw i mor fras â hynny; rhowch eich dadleuon ar wefan deca, gyda’r Adam Price hyfryd ’na yn eu cyflwyno, a wna i eu llyncu nhw’n gyfan. Neu, o leia, helpu lledu’r gair:

Darllen mwy – or watch an English language version.

Mae Ifan Morgan Jones yn bwriadu aros lan trwy’r nos yn blogio ar safle Golwg wrth i’r canlyniadau dod i mewn. Dw i ddim yn siwr faint o’r noson bydda i ar lein – mae potel o seidr gyntaf newydd ei chracio, ac ar hyn o bryd y bwriad yw gwylio’r peth ar y teledu, ond mae’n debyg bydda i’n sieco mewn ar Ifan, ac ar yr edefyn enfawr ar Metafilter tan o leia oriau man y bore.

Os ti’n gallu mynd trwy hyn heb grio, ti’n gryfach na fi.

Fy hoff ddyfyniad yn ystod yr etholiad anhygoel yma?

Do some organising. Yes, do some community organising!

Ond mae ganddyn nhw grysiau-T neis.