Wedi ffilmio yn Fforest, Cilgerran ac yn Aberteifi.
Mae sawl person ni’n nabod yn y fideo, gan gynnwys dysgwyr a phontwyr yr ardal (siaradwyr rhugl sy’n dod i’r dosbarthiadau i helpu’r dysgwyr “croesi’r bont”).
Cerddoriaeth hyfryd, a fideo bendigedig. Debyg iawn i arddull cariad@iaith. Yr un criw?
The Cadw Swn guide to speaking Welsh painlessly and easily.
Idiots’ Guide
I’ve met a few idiots who speak Cymraeg. Some even mutate in the right places and conjugate their prepositions. They wouldn’t know
a preposition if you covered it in lard and pushed it through their letterbox. You’re obviously not an idiot, but here’s a guide anyway:
- Start a statement with a verb, unless you want to emphasise
something.- Get your tenses right. God forbid, if necessary learn them! No, really; it works. Get them absolutely right. Every time. You’ve got a piece of paper with them all on somewhere. It’s blue, and there’s not a huge amount on it. It’ll take you two days maximum.
- Don’t bother with Yes and No unless you want to become a gibbering wreck. Just throw in the odd ‘Oes’ whenever it seems right. Otherwise please use IE and NA. Pretty please.
- Don’t get tied up with mutations. You know how to mutate, but you’re not certain when. The simple fact is that if you worry about it you will mutate in the wrong places. Just forget it, and you will naturally speak as everyone else does. Which may not always be 100% correct, by the way.
- If you don’t know how to say something, don’t. Say something else. Or nothing. Because the moment you turn to English the spell is broken. They just won’t speak to you in Cymraeg again. That’s how their minds work.
- Obviously, if you don’t know the word for something use the English, but don’t say ‘I can’t say this in Welsh so I’ll say it in English.’ Unless you’re a doctor.
Chwarddais i, do, yn uchel. Dw i’n lico’r agwedd, mae’r awgrymiadau i gyd yn wneud sens i fi, a dw i’n hoff iawn o’r ffordd mae Colin Jones yn siarad ar y clipiau sain; mae’n fel cael Wncl Bryn Gavin and Stacey yn dweud stori fin nos i chi.
Mae’n braf gweld cymaint o amrywiaeth yn y deunydd dysgu sy’n ymddangos arlein yn diweddar. Er mod i dal yn credu taw mewn dosbarth mae’r rhan fwya yn dysgu’n well, mae cyrsiau fel Cadw Swn a Say Something in Welsh yn ymestyn i farchnad newydd, ac yn denu mwy o bobl at y Gymraeg mewn ffordd cyrhaeddadwy i bawb.
Fel bydd y darllenwr cyson wedi dyfalu o’r tawelwch a fu ar yr henflog yn diweddar, dw i nôl ar dethau cysurus Azeroth, a felly bach ma’s o gyswllt â’r rhithfro. Ond mae fel petai blog newydd diddorol yn cael ei eni bob dydd ar hyn o bryd – heddi des i ar draws blog Siân Tir Du, un o’r cyfeillion oedd yn rhannu baich o gymedroli maes-e â fi. Mae mab Siân, Guto Dafydd, hefyd wedi dechrau blogio ers mis Tachwedd – tybed a fydd gweddill y teulu yn ymuno yn y man? Trefor bydd prifddinas y blogfyd os felly. Ac un arall gwelais i heddi ar dudalen flaen WordPress yw O Bell, blog Cymraeg gan Andy Bell, newyddiadur sy bellach yn byw yn Melbourne.
Ai dim ond fi yw e, neu ydyn ni mewn rhyw adeg ffrwythlon newydd o dyfiad yn y byd blogio Cymraeg? Oes rhai newydd eraill dw i wedi eu colli? Beth sy’n tanio eich darllenwyr RSS chithau ar hyn o bryd?
Dw i wedi cael cynnig bach o waith cynnal a chadw y gwybodaeth ar wefan Canolfan Cymraeg i Oedolion y Ganolbarth, sy’n hala i fi feddwl am strwythr darpariaeth Cymraeg i Oedolion, ac yn enwedig ei bresenoldeb ar y we.
Cafodd maes CiO ei ail-strwythro yn sylfaenol sawl blwyddyn yn ôl, pan sefydlwyd chwe chanolfan rhanbarthol sydd erbyn hyn yn gyfrifol am ddarparu dosbarthiadau. Mae Canolfan y Ganolbarth yn cyfro ardal eang iawn, ac yn contracto ma’s y darpariaeth; yng Ngheredigion, i Brifysgol Aberystwyth sy’n darparu cyrsiau dwys, Wlpanaidd, ac i Gyngor Sir Ceredigion sy’n wneud y cyrsiau unwaith-yr-wythnos. Mae’r Ganolfan hefyd â chyfrifoldeb dros Powys a Meirionydd, a sa i’n siwr pwy sy’n gyfrifiol am y dosbarthiadau yna. Mae’r sefyllfa yn rhannau eraill Cymru yn debyg, am wn i, gyda Chanolfannau yn gweithio mewn partneriaeth â darparwyr y dosbarthiadau, ac yn gyfrifol yn uniongyrchol am bethau fel marchnata cyrsiau ac hyfforddi staff.
Mae gan pob un o’r chwe Chanolfan ei gwefan ei hunan, sef (yn nhrefn eu pellder o Gaerdydd, natch):
Reit. Dyma fy mhwynt cyntaf. Heb edrych yn ôl at y rhestr uchod, dych chi’n gallu cofio un o’r URLiau? Dim ond un ohonyn nhw sy’n cynnwys enw y ganolfan, mae dau ohonyn nhw bron yn union yr un peth, un arall yn debyg iawn, a’r ddau ola yn byw mewn is-ffolder ar wefannau’r colegau sy’n rhoi llety i’r Canolfannau.
Pa mor anodd byddai prynu un parth a rhoi un cyfeiriad sy’n wneud synnwyr, ac sy’n hawdd i gofio, i bob Canolfan? Rhywbeth fel hyn:
Gwaith 5 munud oedd creu’r cyfeiriadau yna, ond dw i nawr yn gallu dweud wrthoch chi beth yw cyfeiriad gwe pob Canolfan Cymraeg i Oedolion trwy Cymru gyfan, a dyw e ddim wedi costio dim byd i’r Cynulliad.
Hei, croeso.
Pwynt dau. Gan fod pwrpas a chynnwys pob un o’r gwefanau yn debyg iawn i’w gilydd, pam oedd rhaid talu i ddatblygu chwe gwefan hollol newydd yn y lle cyntaf?
O’r gorau, mae ateb i hwnna tu hwnt i fi.
siaradwyr Cymraeg yn ennill mwy.
A’r casgliad yw bod gweithwyr dwyieithog yn ennill mwy, rhwng 8% a 10% yn fwy ar gyfartaledd.
Just enough Welsh to impress – cylflwyniad at yr hen iaith gan Lewis Malu Cachu:
If your host has accidentally used gravy powder instead of tea and you find yourself gagging in disgust, you might be asked Beth sy’n bod? / What’s the matter? You can always evade answering by saying O, dim byd / Oh, nothing. If you’re feeling cruel, though, try Mae’r te ma’n ofnadwy / This tea is awful.
Neis iawn.
Newydd cyrraedd adre ar ôl trip ardderchog i’r Gogledd. ‘Sdim amser ’da fi sgwennu nawr, ond hoffwn ddweud ‘helo’ wrth Eileen, a diolch iddi hi am ddweud wrth rhestr postio Clwb Malu Cachu am y cwrs undydd.
Llawer o ymwelwyr, yn sydyn iawn. Fel arfer, daw ryw hanner dwsin o bobl y dydd. Roedd 45 ddoe. Rhywbeth i neud â Catchphrase, tybed? Wn i ddim, does neb wedi gadael neges. Paid bod yn swil, dweud dy ddweud.
Wrth sôn am Catchphrase, braf i’w weld eu ‘hidiom y dydd’ i fy mhenblwydd:
February 19th
hel straeon.
- to gossip. (lit.) to collect stories.
Dyma’r Newyddion – cyfres o fwletinau newyddion a chwestiynau ar y cynnwys oddi wrth Catchphrase. Perffaith i ddysgwyr sy newydd wneud y ferf amhersonol cryno (fel fy ngrwp dydd Iau sy’n cwrdd yn y Tabernacl).
Cymraeg y Fynwent – geirfa i helpu helwyr achau.
Via rhestr postio clwbmalucachu.
Sa i’n cofio os ydw i wedi blogio’r stori hon o’r blaen, ond mae’n debyg bod siarad Cymraeg yn helpu plant gyda mathemateg:
While “ten”, “twenty” and “thirty” in English tell us little about their relative value, the Welsh names do. “Deg”, “Dau Ddeg” and “Tri deg”, indicate “ten”, “two-ten” and “three-ten”, in the same way that “Tri deg dau” (32) and “un deg tri” (13) explain their values through their names. To learn the names of numbers in Welsh, you have to learn the numbers for one to ten and the rules for combining them.
Posibilrwydd arall, wrth gwrs, yw bod addysg dwyieithog yn helpu plant yn gyffredinol gan ddatblygu eu sgiliau deongliadol. Dw i ddim yn gwybod: beth wyt ti’n feddwl?
Erthygl o’r National Geographic am ddysgu Cymraeg yng Nghaerdydd:
Welsh is a guttural language, and for us it meant doing things with our uvulas we had never done before. “You need to drink lots of coffee,” Carole added encouragingly, “to get the spit going in your mouth.”
Y Wennol – straeon ac adnoddau eraill ar gyfer dysgwyr.
Diolch i Chris Castle am fy atgoffa am hyn.
the irish word for ‘jellyfish’, ‘smugairle róin’ [smug-er-le rone] literally translates to ’seal snot’.
Hyfryd. Ond, yn ôl Geiriadur Bruce, un o’r geiriau Cymraeg am jellyfish yw contiau môr. Weithiau, dw i ddim yn edrych ymlaen at fy mreiddwydion beunosol.
Ces i ganlyniadau cyntaf o’r Brifysgol ddoe. Sgorais 20 allan o 20 ar ymarfer treigladau, a 18 o 20 ar droi brawddegau i’r iaith safonol. Paid â chwerthin yn y cefn; treuliais i lot o amser arnyn nhw – sori, arnynt.
Dwedais i wrth fy mam ar y ffôn neithiwr. Gofynodd hi pam na ches i ganlyniadau mor dda amser nes i radd y tro cyntaf (yn Nhreforys, 1987-90). Un reswm posibl: oedd bywyd cymdeithasol ’da fi pan o’n i’n stiwdent ifanc. Nes i ddim ffeindio llyfrgell y Polytechnig tan mis Tachwedd. Ond oedd staff i gyd yn yr undeb yn fy nabod i.
Reswm arall: y tro ’ma mae diddordeb go iawn yn y pwnc mod i’n ei astudio. Oedd rhai o’m gyrsiau yn y Poly yn ddigon diddorol, a rhai o’r athrawon yn arddechog, ond, ar y cyfan, dewisais i gyrsiau achos oedd fy ffrindiau yn eu wneud, neu achos do’n nhw ddim yn swnio yn rhy anodd.
Tro ’ma, dw i’n trïal cael gafael ar bobeth sydd ar fy rhestr darllen a stwff ychwanegol hefyd. Swot merchetaidd, neu beth?
Newydd cofrestru dysgu.com – rhywle i roi manylion dosbarthiadau yn Ne Ceredigion ac yn y blaen. Dweud y gwir, sdim syniad ’da fi beth i wneud gyda fe. Unrhyw syniadau ’da ti?
Dyddiadur Steddfod (yn Saesneg, y rhan fwya) gan Lewis Malu Cachu.
I also talk to Padi from CYD, who insists on talking Welsh (a good thing – I resort to English far too easily for my own good), and I have my first extended conversation in my second language. I feel very proud of myself as I leave the pabell – not only have I actually spoken to a stranger in Welsh, but IÌve also coped easily with two surprise attacks of Welsh already. As Eifion points out, though, this is the Eisteddfod and to have people talk to me in Welsh is hardly a ÎsurpriseÌ per se, but thatÌs not the point. The point is that people said stuff to me in Welsh that I wasnÌt expecting, and not only did I understand, I responded intelligibly. Ish.
Stwff newydd ar wefan Clwb Malu Cachu, yn cynnwys cyfweliad â Sandi Thomas, awdur y llyfr You Don’t Speak Welsh! ac adolygiad dau lyfr newydd gan arwr bob dysgwr, Bob Eynon.
Noson da gyda grŵp CYD Llangrannog yn y Pentre Arms heno. Ro’n i wrth fy modd achos oedd casgen o gwrw Brian ar gael – Cwrw Gŵyl. Rwy’n hawdd i blesio.
Cymru CR-ed – cylchgrawn i blant a phobl ifainc – addas i ddysgwyr, efallai?