Ffeindiais i ddetholiad Léo Ferré mewn bocs siop elusen wythnos diwetha yn Abergwaun, a dim ond heddi dw i wedi ffeindio’r amser i wrando arno. Roedd e mewn cwmni da; ces i bump albym gan y sanctaidd Jacky yr un pryd.

Mae enw Ferré yn hollol newydd i fi, ond mae hynny’n dweud mwy am fy myopia cerddorol innau nag am werth Ferré.

He took a central place in the French song world and is a prominent figure in this domain. He was involved in anarchism and worked with Radio Libertaire, an anarchist free radio broadcasting in Paris and around France. Along with Georges Brassens and Jacques Brel, he is considered one of the greatest composers and writers of French songs.

Dw i’n dechrau difaru peidio clirio’r bocs yna; oedd pethau eraill gan Ffrancwyr a Sbaenwyr do’n i ddim wedi clywed amdanynt. Och.

Wedi ffilmio yn Fforest, Cilgerran ac yn Aberteifi.

Mae sawl person ni’n nabod yn y fideo, gan gynnwys dysgwyr a phontwyr yr ardal (siaradwyr rhugl sy’n dod i’r dosbarthiadau i helpu’r dysgwyr “croesi’r bont”).

Cerddoriaeth hyfryd, a fideo bendigedig. Debyg iawn i arddull cariad@iaith. Yr un criw?

Mae’r llyfr yn wych, werth ei ddarllen i unrhywun gyda diddordeb yn y fath ’ma o sŵŵŵŵŵŵŵn hardd, neu jyst mewn cerddoriaeth yn gyffredinol. Gyda’r holl ffws yn ddiweddar am “farwolaeth y sîn roc Gymraeg”, mae’n chwa o awyr ffres darllen am fandiau sy’n chwarae o’r ffycin galon, heb boeni bod radio a theledu y gwladwriaeth ddim yn wneud digon i’w cefnogi.

Dyma fideo gwelais i ar flog y brawd yn diweddar:

(Oddi wrth d’ewythr Dyl Mei.)

Wnaeth rhywun sylwi taw’r unig dro mae’r Athro Brian Cox yn edrych fel dyn 42 oed normal, yw pan mae e mewn peiriant disgyrchiant, a dan 5G o bwysau? Dorian Gray byd ffiseg, neu be?

“Brian Cox”, ddoe.

Llun ffeindiwyd ddoe mewn cwpwrdd yn CERN.

Dw i wrth fy modd gyda Cox a’i raglenni, a dw i ddim yn meddwl am eiliad ei fod e’n cymryd ei hunan mor o ddifri ag mae rhai eraill yn esgus wneud. Fel rhywun gyda chefndir yn y byd MTVaidd o ganu pop y 90au, dw i’n siwr ei fod e’n gwybod yn iawn pa mor chwerthinllyd mae’n edrych, cerdded yn slo-mo, heb edrych dros ei ysgwydd, wrth i hen garchar ffrwydro tu ôl iddo fe.

Roedd e’n hurt, ac roedd e’n berffaith.

Wrth gwrs, mae’n bosibl bod esboniad arall am wên llydan Brian: mae’r boi off ei dethau.

Ces i hwn ar 7″ oren bwyddiwrnod, Dolig bach cynnar i fi. Mae e dal ar gael.

Mae’r fideo yn atgoffa fi o bartis yng nghoedwig Nantyr ac yn ardal bryngaer Croesoswallt, canol yr 80au.

Mae’r band ar MySpace, sy bron mor retro â senglau feinyl oren.

Wedi dechrau wneud rhestr o fy recordiau i gyd ar discogs.com. Mae hyn yn mynd i gymryd sbel, ond efallai bydd yn arwain at dynnu fy hen gasgliad o senglau 7″ o’r to, a hyd yn oed y bocsys o gasetiau (er bod dim byd deca ’da fi i chwarae’e rheiny arno).

Bydd y bocs isod yn cael ei ddiweddaru wrth i mi fynd trwy’r casgliad. Dim ond rhyw 80 o bethau sy ’na wrth i mi sgwennu hyn, a rhoi’r ffidl yn y to am y diwrnod.

“I told them that I’d come to see the land of my ancestors, but they didn’t know anything about Wales’ links with Argentina. During the interrogation they asked me the same questions over and over again to see if I was lying.”

Diddorol bod y cysylltiad wedi dod i’r amlwg. Gwelais i’r ffilm yng ngŵyl y Dyn Gwyrdd eleni, ac mae’n hollol wych. Ar ôl y ffilm daeth Gruff Rhys a Dyl Goch i’r llwyfan i ateb cwestiynau’r cynulleidfa. Y cwestiwn cyntaf oedd gan ferch o Swydd Efrog:

Gruff, loved the film, and sorry if this is a stupid question from someone who knows very little about Welsh history, but isn’t the whole thing a hoax?

O ymateb y bobl eistedd o’m cwmpas i, nid hi oedd yr unig un yn y babell oedd wedi bod yn meddwl hyn.

Ateb Gruff?

Yes, we made it all up. We filmed the whole thing in Snowdonia. The only thing that really happened the way we show it was the teleportation scenes.

Seren.

Dw i’n mynd i weld y ffilm eto, mewn sinema gyda seddau go iawn, wythnos nesaf, ac edrych ymlaen yn arw at gael y DVD. Tybed a fydd cyfle ar hwnna i glywed hanes Alejandro a swyddogion mewnfudo Lloegr?

Dyma’r treilar eto, rhag ofn i chi beido gweld eto.

(Diolch i Dyl Mei am drydar hyn.)

Alun Tan Lan a Richard James yn canu clasur Tecwyn Ifan.

Dw i ddim yn gwybod amdanoch chi, ond ma’n well gen i’r fersiwn hwn, na’r gwreiddiol. A finnau’n Gymro ail-iaith, sy ddim wedi’i fagu ar ganu ysgafn Cymraeg y 60au a’r 70au, mae cerddoriaeth yr adeg yn gallu swnio’n hen ffasiwn iawn. Dw i’n methu gwrando ar Dafydd Iwan o gwbl, er enghraifft, ac er mor fawr fy edmygedd o Tecwyn Ifan, mae ei steil yntau yn rhy gapelaidd i fy nant i, a phrin iawn dw i’n gwrando arno. Mae’n cymryd rhywbeth fel yr ail-fersiwn hyfryd yma, wedi’i wneud gan ddau a gafodd eu magu ar ganeuon clasurol yr adeg (dw i’n cymryd) i wneud i fi weld pa mor wych yw’r gân.

D.Gwalia - In Puget Sound

Mae’n disgrifio ei gerddoriaeth fel “Melodramatic Popular Song” ar ei dalen MySpace, ac mae drama yma yn y storiau mynegiadol, wedi’i lliwio gan offer acwstig hen ffasiwn. Dych chi bron â bod yn gallu aroglu’r llwch o’r harmoniwm mewn caneuon fel “And She Is”; dyma un o’r CDs mwya analog dw i wedi clywed ers meityn.

Mae adleisiau yma o Nick Cave a’r Red House Painters, ac hefyd efallai Rheinallt H. Rowlands, ac er bod ’na hiwmor yma hefyd, dyw e ddim ag ofn dweud stori drist mewn llais trist. Mae perygl yn y steil ’ma o gerddoriaeth o fod yn rhy po-faced, wrth gwrs, rhywbeth mae Nick Cave wedi gor-gompensêto amdano yn diweddar nes ei fod e bron yn hunan-barodi. Does dim sut ofn yng nghaneuon D.Gwalia – mae e’n cerdded y wifren uchel rhwng y Grand Guignol a’r pantomeim heb edrych i lawr.

Mae sawl cân ar gael ar sianel YouTube D.Gwalia, gan gynnwys fy ffefryn hyd yn hyn The Cruel Ship’s Captain, mae MP3 i’w lawrlwytho fan hyn, ac mae’r CD ei hun ar gael gan gysylltu â D.Gwalia trwy ei dudalen MySpace.