D.Gwalia - In Puget Sound

Mae’n disgrifio ei gerddoriaeth fel “Melodramatic Popular Song” ar ei dalen MySpace, ac mae drama yma yn y storiau mynegiadol, wedi’i lliwio gan offer acwstig hen ffasiwn. Dych chi bron â bod yn gallu aroglu’r llwch o’r harmoniwm mewn caneuon fel “And She Is”; dyma un o’r CDs mwya analog dw i wedi clywed ers meityn.

Mae adleisiau yma o Nick Cave a’r Red House Painters, ac hefyd efallai Rheinallt H. Rowlands, ac er bod ’na hiwmor yma hefyd, dyw e ddim ag ofn dweud stori drist mewn llais trist. Mae perygl yn y steil ’ma o gerddoriaeth o fod yn rhy po-faced, wrth gwrs, rhywbeth mae Nick Cave wedi gor-gompensêto amdano yn diweddar nes ei fod e bron yn hunan-barodi. Does dim sut ofn yng nghaneuon D.Gwalia – mae e’n cerdded y wifren uchel rhwng y Grand Guignol a’r pantomeim heb edrych i lawr.

Mae sawl cân ar gael ar sianel YouTube D.Gwalia, gan gynnwys fy ffefryn hyd yn hyn The Cruel Ship’s Captain, mae MP3 i’w lawrlwytho fan hyn, ac mae’r CD ei hun ar gael gan gysylltu â D.Gwalia trwy ei dudalen MySpace.

Dw i’n edrych ymlaen yn arw at weld Separado!, ffilm gan Dylan Goch am ymdrechion Gruff Rhys i ganfod y cerddor o’r Wladfa, René Griffiths. Bydd ymddangosiad yng ngŵyl y Dyn Gwyrdd, y lle delfrydol i weld ffilm ffordd seicadelig Gymreig, tybiwn i.

Mae rhifyn newydd Sight & Sound yn cynnwys adolygiad da o’r ffilm, sy’n ddiddorol o agored ynglyn ag anwybodaeth cyffredinol y Sais am hanes Cymru:

..the most striking (especially for anyone outside of Wales unaware of this particular historical byroad) is the sheer strangeness of Argentines named Griffiths or Jones dipping from Spanish into Welsh [..] Not knowing any better, one might be tempted to take this for an elaborately staged leg-pull..

Drueni am capsiwn y llun aeth gyda’r erthygl: Powys ranger: Gruff Rhys. Sdim ots bod Gruff ddim yn dod o Bowys, mae e’n Gymro, ac yn gwisgo helmed. Dim byd mawr, wrth gwrs, ond digon i gadw fi ar-dihun y bore ’ma am bump o’r gloch, ar ôl dihuno i fynd i’r tŷ bach.. Rant i flog arall, falle.

Wata yw gitarydd y band Boris – gwelais i’r tri fideo uchod ar YouTube a phenderfynnu taw postio nhw fan hyn oedd y ffordd hawsaf o weld y tri yr un pryd.

Gan fy mod i’n methu peidio gwario pethau fel hyn yn syth, dw i wedi ordro The Harvest Years gan Shirley a Dolly Collins. Dw i wedi bod yn gwrando ar Anthems in Eden gan y chwiorydd yn diwetha, ac mae’r caneuon i gyd o’r albym prin yna ar y detholiad dw i wedi ordro.

Diolch yn fawr iawn, pwy bynnag yr wyt!

Golygwyd: Dyna siom. Daeth yr arian o Amazon eu hunain, wedi i fi gau cyfrif “associates” gyda nhw. Do’n i ddim wedi sylwi (a dw i’n synnu) bod unrhyw credyd i gael o fan ’na.

Mae Bailey yn enw dw i wedi bod yn hanner ymwybodol ohono ers sawl blwyddyn, ond dim ond nawr dw i wedi dechrau gwrando ar ei waith. Y peth wnaeth ysgogi fi yn y diwedd oedd clywed podlediad “Little Atoms” gyda’r beirniad David Stubbs. Mae agwedd iach iawn ‘da Stubbs ar beth mae pobl yn meddwl amdani fel “cerddoriaeth anodd”. Y broblem yw, yn ôl Stubbs, bod pobl yn treulio gormod o amser ac egni ceisio deall cerddoriaeth arbrofiadol, yn lle ymddiried yn eu chwaeth a synhwyrau eu hunain, a neidio mewn.

Dw i wedi bod yn sblasho o gwmpas yn y pen bas ers blynyddoedd, heb adael i’r stwff dod yn uwch na’m pengliniau. Un o’r rhesymau dw i wedi mwynhau aduniad Van der Graaf Generator cymaint yw bod bob perfformiad yn wahanol, ac yn anrhagweladwy. Does gen i ddim diddordeb yn y byd gweld hen ddeinosoriaid prog fel Genesis neu Pink Floyd creu copiau carbon o ganeuon eu gogoniant, er mwyn topio lan eu pensiynau; dydy VdGG ddim yn penderfynnu ar eu set list mwy nag awr cyn iddyn ddod i’r llwyfan, ac hyd yn oed wedyn does neb yn gwybod beth yn union bydd yn digwydd. Er eu bod yn chwarae caneuon sgwennodd Hammill 40 mlynedd yn ôl, maen nhw’n llwyddo eu cadw yn ffres gan adael digon o le i’r band fyrfyfyrio (ai hwnna yw’r gair? swnio’n lletchwith i fi); pan mae hyn yn gweithio’n dda maen nhw’n creu swn fel dim byd dw i wedi clywed o’r blaen. Dyw e ddim yn gweithio bob tro, ac mae hynny’n rhan o’r cyffro.

Band “prog” arall dw i wedi ymddiddori ynddyn nhw’n fwyfwy yn y blynyddoedd diwetha yw Henry Cow. Roedden nhw’n ffito’r label “prog” yn llai cyfforddus na Van der Graaf hyd yn oed, ac oedd byrfyfyrio’n rhydd yn rhan anhepgor o’u perfformiadau. Ar drothwy un ymweliad â Norwy yn 1976, ffeindiodd y band eu bod nhw wedi colli un o’u haelodau, ac heb amser i ail-strwythuro caneuon sy ddim yn arbennig o syml yn y lle cyntaf, penderfynwyd mynd ymlaen gyda’r cyngerdd, i fyrfyfyrio y gerddoriaeth i gyd, ac i chwarae mewn tywyllwch llwyr. Duw a ŵyr beth wnaeth heads Trondeim o hyn, ond mae’r canlyniad ar gael ar CD erbyn hyn, ac mae’n fendiffycingedig.

Trwy gwrando ar Henry Cow, a dechrau dilyn gyrfaoedd sawl aelod (yn enwedig Fred Frith a Chris Cutler), dw i wedi dod, yn ara deg a fesul tipyn, i wlad y byrfyfyrwyr pur, fel Derek Bailey. Heno ‘ma, gwrando ar ei Pieces For Guitar ar yr iPod wrth gerdded adre, wnes i sylweddoli taw dyma’r gerddoriaeth orau yn y byd. *

Wrth Gwglo am fwy o stwff gan Bailey i gadw fi fynd nes bod CDs yn dechrau cyrraedd, ffeindiais i’r ffilm uchod. Bailey yw cyflwynydd y rhaglen, sy’n edrych ar hanes byrfyfyrio mewn bob steil o gerddoriaeth, o Mozart i John Zorn. Mae’r ffilm yn awr o hyd, yn rhan un o bedair (dim ond un rhan arall dw i wedi ffeindio hyd yn hyn), ac am wn i, dyw e ddim ar gael ar DVD neu VHS. Mae’n anhygoel meddwl bod llai nag ugain mlynedd wedi pasio ers i Channel 4 gomisiynu’r cyfres yma, a’r sefyllfa sydd ohoni nawr, lle mae gwaelod y barel yn cael ei grafu am yr unfed tro ar ddeg. Yr unig lle fyddai rhywbeth fel On the Edge yn cael ei ddangos nawr yw ar BBC4, ond hyd yn oed wedyn, prin iawn byddai’r Yentobistas â digon o geilliau i wneud 4 awr ar gerddoriaeth fel hyn.

* Ymwadiad: mae’n hollol bosibl taw Pintsize sy’n iawn ynglŷn â cherddoriaeth orau’r byd, a dw i’n twyllo fy hunan fan hyn. Amser a ddengys, if we’re spared.

(Trwy booooooom!.)

Llun gan pheezy ar Flickr

Mae Old, Weird America yn flog MP3 sy’n teithio trwy hanes cerddoriaeth draddodiadol gogledd America, gan ddefynddio blodeugerdd Harry Smith fel map. Mae pob cofnod ar y blog yn tarddu o un trac ar yr Anthology, gan ddechrau gyda “Henry Lee” gan Dick Justice. Mae 80 cân yn y set, ac mae’r blog wedi cyrraedd rhif #36, felly mae bron yn hanner ffordd trwy’r daith. Mae pob cofnod yn dod â llwyth o MP3au sy’n ymwneud â’r gân dan sylw (14 fersiwn o “Henry Lee” yn y cofnod cyntaf; 25 cân am gŵn o’r enw “Blue” yn yr un diweddaraf), a phob math o drysor digidol arall.

Prosiect newydd gan y gydweithfa gelf sonig GWRANDO.

Hwyl fawr, Ronnie James Dio. \m/

Wedi bod yn meddwl am ddechrau blog newydd er mwyn cofnodi ein teithiau cerdded, ac i fod yn aide-mémoire i fi, sy’n cofio popeth am y gig cyntaf i mi weld 30 mlynedd yn ôl, ond ddim i ble es i am dro wythnos diwetha.

Ni chwardder, blantos, mi ddaw i chwi hefyd.

Wedyn, cofiais i fod blog ‘da fi eisioes, a hwnna heb ei ddefynddio am ddim byd y dyddiau ‘ma. Mewn ysbryd di-wastraff yr oes, dyma fi felly yn ail-gylchu yr henflog i fod yn ddyddiadur personol a fydd o lai o ddiddordeb byth i neb arall nag oedd Morfablog ers talwm. Ar wahan i ddysgwyr yn fy nosbarthiadau, sy’n hoff iawn o ddod yma a chywiro’r gwallau iaith.

Mae’n bosib y bydd ambell i gofnod sy’n cofnodi’r gorffennol yn ymddangos yma, os dw i’n ffeindio’r amser i sgwennu am y teithiau cerdded dw i wedi wneud yn diweddar. Bydda i’n eu nôl-ddyddio nhw, a fydd hynny’n bryfoclyd iawn i unrhywun sy’n dilyn hyn ar ddarllenydd RSS. Sori.

Wâc bach arferol bore Llun heddi, yn hebrwg Philippa lan i Bentregât. Trïo esbonio pwysigrwydd Ronnie James Dio iddi gan ddweud bod “hen ganwr Black Sabbath wedi marw”. Hithau’n edrych arna i yn syn. “Na”, ychwanegais, “nid Ozzy, y boi wnaeth gymryd drosodd, Ronnie James Dio.” Mwy o syndod byth. Doedd hi ddim yn gwybodbod cysylltiad rhwng Ozzy Osbourne a Black Sabbath, heb sôn bod cantorion eraill i gael. Meddwl am fynd ymlaen i ddilyn hanes coeden achau Sabbath, ond sylweddoli bod hynny yn waith wâc10 milltir, a dim ond 2 filltir yw hi i Benregât. Dylwn i fod wedi meddwl am hyn ddoe, ond do’n i ddim wedi clywed am Dio tan neithiwr.

Cerdded yn ôl gan wrando ar bodlediad In Our Time ar William James a’r Varieties of Human Experience. Un o’r pennodau gorau o’r raglen wych yma. Heb ddarllen James ers dyddiau coleg, ac eisiau wneud hynny nawr, sy’n tueddu disgwydd ar ôl IoT da.

Tybed ai hwn fydd y blogiad cyntaf i gael ei dagio ag enwau William James a Ronnie James Dio?