Alasdair Gray: Faust in His Study, 1958

Mae’r nofelydd ac artist Alasdair Gray yn ffefryn gen i ers i mi ddarllen Lanark yng Nghaerdydd yn y 90au cynnar. Dw i newydd ddod ar draws gofnod ar Metafilter sy’n pwyntio at gasgliad gwych o’i weithiau gweledol, o’r pumdegau cynnar hyd at eleni.

Wrest, 2009, Kate MccGwire

Mae Kate MccGwire yn artist o Lundain sy’n wneud pethau gyda phlu sy ddim i fod i gael eu wneud.

[Trwy Metafilter.]

Dw i ddim wedi darllen hanner ohono fe eto, ond nawr dw i’n gweld bod atodiad arlein ar gael, sy’n cynnwys cerddi gan Sheena Pugh, Tony Conran, Damian Walford Davies a mwy, a lluniau gan Mary Lloyd Jones a Nancy Wynne-Jones.

Hefyd mae’r portread gwych isod o Tony Conran. Sdim sôn am y ffotograffydd yn anffodus.

Tony Conran

Ffynnon Weeki Wachee

Llun newydd i’r pendesg, diolch i Plep.

Er nad ydw i’n debyg iawn i ddarllen Metafilter yn y Gymraeg, mae’n anhygoel bod hynny yn bosibl. Ces i wefr o weld bar-lywio Mefi, rhywbeth dw i wedi gweld bron bob dydd ers 1999, wedi’i gyfieithu i’r Gymraeg, bron pob gair yn ei le:

Gwych o beth, ond ddim digon o reswm i ddewis darllen cyfieithiad carpiog yn lle’r Saesneg gwreiddiol.

Un lle dw i wedi defnyddio teclyn Google heddiw, i ddarllen rhywbeth na fyddai gobaith i mi ddeall heb gyfieithiad cyn nawr, yw gwefan arddangosfa Hermann Hirsch*, sef safle uniaith Almaeneg sydd erbyn hyn yn ddealladwy i Gymry Cymraeg.

Mae’r arddangosfa yn Amgueddfa Trefol o Göttingen, am y tro cyntaf yn yr Almaen yn gwneud yn deyrnged i’r hanghofio unjustly artist. Mae’n darparu daith bywgraffyddol drwy fywyd a gwaith yr artist hyblyg, ac yn gosod pwyslais ar ei Südniedersächsische amser.

Diddorol gweld y gair Saesneg unjustly yn y canol, sy’n awgrymu bod y fersiwn Gymraeg yn dod trwy’r Saesneg yn gyntaf. Diddorol hefyd bod y gair teyrnged (am “eine Würdigung”) yna yn tro’n asesiad os dych chi’n bwydo’r teclyn â’r testun fesul paragraff. “Assessment” yn hytrach na “tribute” yw e yn y Saesneg, ond eto, os dych chi’n rhoi llai o gydestun i’r peiriant, mae’r gair yn newid i “appreciation”.

Mae’r dewisiadau y peiriant braidd ar hap weithiau: gan fwydo’r un ymadrodd uchod mewn ond heb yr atalnod llawn, mae Hirsche yn newid o fod yn “painter” i “artist”.

Ta waith am hynny, dw i dal yn gweld hyn fel datblygiad enfawr yn hanes y Gymraeg ar y we. A tu hwnt, wrth gwrs – cofiwch bod testun bob llyfr yn y byd yn cael ei sganio gan Google, sy’n golygu (mewn theori) y bydd bob llyfr yn y byd ar gael yn y Gymraeg, yn y man. Mae hynny yn dipyn o beth, ond yw e?

* Dw i wedi blogio am Hermann Hirsche yma o’r blaen, y tro diwetha i mi ddod yn ôl ar ôl hoe bach o’r blog, fel mae’n digwydd. Hen ewythr Philippa oedd e, a chafodd bron popeth o’i waith ei “brynu” gan y Natsïaid am brisiau chwerthinllyd. Ond cewch chi ddarllen gweddill ei hanes ar wefan Amgueddfa Drefol Göttingen, os dych chi’n gallu darllen Almaeneg.

Asme Gemelle
Roberto Kusterle

Roberto Kusterle – ffotograffydd y ffantasig.
[wood s lot]

Mae’r llun uchod yn cyd-fyd yn dda (ar wahân i’r pysgoden ‘te) gyda’r llyfr dw i newydd bennu: A Primate’s Memoir – stori Robert Sapolsky (yn flaenorol) am ei brofiadau byw gyda babwns Kenyan dros mwy nag ugain mlynedd. Ardderchog.

Mwy o bobl barfog: The Family Jams – ffilm newydd am y daith yn 2004 gan Defi Banhart, Joanna Newsom a Vetiver, jyst cyn iddyn nhw dorri trwy i lwyfannau mawr y cylch gwyliau.

Geiriadur Adar – rhestr enfawr o enwau Saesneg adar y byd, gyda manylion geirdarddol. Pan dw i’n dweud enfawr, dw i’n meddwl enfawr. Mwy am eirdarddiadau enwau adar ar flog Heraclitean Fire.
[Languagehat a'r sylwadau yna]

Poster Coeden Bywyd, yn rhad ac am ddim, o’r Brifysgol Agored. Ces i un o’r rhain fel anrheg pen-blwydd, ac mae’n edrych yn smart iawn yn y stafell fach ’ma.

Holding Our Tongues – cyfres ABC ambyti ieithoedd brodorol Awstralia a’r ymdrech i’w hadfer, cynnal a chadw. Llawer o adnoddau diddorol yna.
[Languagehat]

Ar ôl gwylio’r gêm yng Nghlwb Rygbi Ffynnon Tâf ddydd Sadwrn, aethon ni i weld ein hen ffrindiau Punks Not Dad yn nhafarn Fagins. Yna ces i’r newyddion eu bod nhw wedi cael eu BoingBoingio yn diweddar. Bendigedig.

Hermann Hirsch
(1861-1934)
Hunan-bortread

Never Knowingly Underwhelmed, blog Saesneg gan Andrew Collins. Wedi darllen ei hunangofiant yn diweddar, a braf yw darllen hanes rhywun na chafodd ei abiwso fel plentyn, yn seicolegol, na (oni bai am ddeiat o sbageti hwps ac Angel Delight) yn gorfforol. Dyw e ddim mor smyg ag mae hynny’n swnio.

Chasm Filler, blog MP3 eclectig iawn. Tim Buckley, Public Image Ltd a’r Boredoms o fewn yr wythnos diwetha.

We Can’t Paint, blog am ffotograffiaeth, a thrwy hwnna, Will Steacy, ffotograffydd o Philadelphia. [wood s lot]

Panda Flickr – dw i ddim yn ei ddeall, ond dw i’n ei hoffi fe. [mefi]

Fy hoff grŵp Facebook erioed – dw i’n siŵ bod yr athrawon Saesneg i gyd yn falch iawn o weld hyn.

Gall Cymru fod yn annibynnol? Gwefan newydd gan Plaid Cymru sy’n gofyn y cwestiwn hanfodol i’w bodolaeth nhw fel plaid. Rhaid i mi gyfaddau mod i wedi colli bach o ffydd yn y Blaid ers dabacl papur newydd Y Byd, ac mod i wedi bod yn byw gyda mhen gwleidyddol yn y tywod i ryw raddau am fwy na blwyddyn, felly mae hyn wedi dod fel sioc i mi, os yn sioc braf. Ydw, dw i mor fras â hynny; rhowch eich dadleuon ar wefan deca, gyda’r Adam Price hyfryd ‘na yn eu cyflwyno, a wna i eu llyncu nhw’n gyfan. Neu, o leia, helpu lledu’r gair:

Darllen mwy – or watch an English language version.

Tear Me gan Audrey Kawasaki

Mae ei blog Livejournal yn llawn lluniau o’i stiwdio, a dyma enghreifftiau o’r sioe mae hi’n cyflwyno yn Los Angeles. Wythnos nesa, os wyt ti yn yr ardal.