CCofnoda dy blydi Sylw!

AAAAAArrrrrgh! Mae hyn yn hala fi’n grac tu hwnt. Dw i’n siwr ei fod e’n hawdd iawn ei drwshio fe, ond dw i’n methu’n llwyr, a dw i wedi bod ati am rhyw awr y bore ‘ma.

Mae ‘na wall bach yng nghyfieithiad Cymraeg WordPress, sy’n achosi hyn, ar y ffurflen hala sylwadau:

Dw i’n gallu ffeindio’r gwall yn y ffeil cy.mo, ar lein 887:

..ond dw i’n methu golygu’r ffeil .mo heb ei dorri.

Dw i’n gallu golygu’r ffeil cy.po, ond yn hwnna, dw i’n methu ffeindio’r gwall.

Oes ‘na feistr Jedi ma’s yna gyda 5 munud i sbâr?

Mynwenta Morfablog

Dw i’n dal ati, mynd trwy archif Morfablog, tacluso teitlau cofnodion a gafodd eu stwnsho blynyddoedd yn ôl wrth fewnforio cynnwys y blog i WordPress, ac yn y blaen, ac yn y blaen.

Braidd yn siomedig gweld cynlleiad o gynnwys y we o’r flwyddyn 2001 sy dal yn bodoli, neu’n hytrach, sy dal yn bodoli yn yr un lle. Er bod rhai, fel y BBC, y Guardian, a’r Register wedi bod yn ofalus i gadw eu cynnwys o dan yr un URLiau, mae llawer iawn gormod o sefydliadau sy ddim yn poeni iot am hyn.

(Dw i’n byw mewn tŷ gwydr fan hyn, wrth gwrs, gan fy mod i wedi symud o Blogger i Movable Type i WordPress, a newid cyfeiriadau cofnodion yma o leia tair gwaith wrth wneud.)

Un peth dw i’n dysgu wrth wneud y gwaith yma, yw pa mor bwysig yw e i gynnwys dyfyniadau mewn cofnodion blog. Yn aml iawn, byddwn i’n dod ar draws cofnod fel hyn, gweld bod un o’r dolenni naill ai wedi marw neu wedi’i thorri, a chan mod i ddim wedi dyfynnu dim byd, mae’n amhosibl ffeindio’r cynnwys eto. Yn yr achos hwn, roedd e’n lwcus mod i wedi cynnwys y linc i’r stori yn y Register, ac eu bod nhwthau wedi dyfynnu geiriau Rhodri Morgan; dim ond wedyn oedd yn bosibl i ffeindio y datganiad i’r wasg yn ei hafan newydd.

Felly, nodyn i fy hun, dyfynna wrth flogio, ychan.

Iaith y Mynci?

Newydd sylweddoli bod un o’r lluniau dw i’n defnyddio ym mhenawd y blog bellach* yn edrych fel sylw ar y busnes “iaith y mynci”. Dyw e ddim. Damain a hap, fel y rhan fwya o’r stwff sy’n digwydd rownd fan hyn.

Oni bai… bod newyddiaduron y Daily Mail wedi bod yn ymweld â Morfablog, ac arna i mae’r bai am bopeth. Os felly, mae’n flin iawn ’da fi.

Ar y cwestiwn o sut i ymateb i’r adolygiad erchyll o’r llyfr Bred of Heaven, dw i’n tueddu cytuno â Carl, er i mi ddeall, a chydymdeimlo â phwynt Seimon Brooks hefyd:

@ Ddim yn anghytuno. Ond rhaid gweinyddu'r gyfraith mewn modd hafal. Ni ellir gneud eithriad yn achos hiliaeth wrth-Gymreig yn unig.
@SeimonBrooks
Simon Brooks

Yn yr achos penodol hwn, dw i’n credu taw’r peth cyntaf dylen ni wneud yw prynu y llyfr. Dw i wedi dechrau arno heddi; mae’n dda iawn, ac mae’n delio â rhagfarn y wasg Seisnig yn erbyn Cymru a’i phobl yn y pennod cyntaf oll.

* [Gol. 26/08/11] wedi dileu’r lluniau yn y pennawd.

Allan o Gaerfaddon

Chun Liao - Small is Beautiful

Chun Liao - Small is Beautiful

Un o fy hoff orielau Cymru yw’r un fach adran grochenwaith Prifysgol Aberystwyth, sy lawr stâr yn y Ganolfan Gelfyddydau. Ro’n i’n arfer cerdded heibio i hon heb feddwl aros ac edrych, nes i Philippa fy llusgo mewn un diwrnod, ac ers hynny dw i’n ffan mawr y lle. Dim ond dwy stafell gweddol bach yw hi, yr un ffrynt ag arddangosfeydd newidiadol, a’r cefn yn dangos dewisiadau o gasgliad cerameg y coleg.

Yn yr oriel flaen ar hyn o bryd mae arddangosfa Allan o Gaerfaddon (tudalen uniaith Saesneg, am ryw reswm), gwaith gan raddedigion cwrs ceramig Prifysgol Ffynnon Caerfaddon. Fy ffefrynnau i o’r casgliad oedd cwpl o weithiau gan Chun Liao (gweler uchod) a dau ddarn wych gan Matt Chambers (gweler isod).

Nid y darnau dw i wedi cynnwys yma sydd yn yr arddangosfa, ond pethau tebyg.

Mae’r sioe ar agor tan 21 Awst 2011. Diwedd yr wythnos!

Matt Chambers - Split Symmetry

Matt Chambers - Split Symmetry

Arbrofi ag #adolygiad

(Ypdêt 16/08/11: mae adolygiad.com bellach yn fyw. Tagiwch eich twîts ag #adolygiad i chwarae gyda ni.)

Rhywbryd yn gynharach yr wythnos ’ma, wnaeth Seimon Brooks ddechrau postio adolygiadau sydyn o dai bwyta ac ati i’w ffrwd Twitter, ac yn defnyddio’r hashtag #adolygiad arnynt.

Mae wythnos yn amser hir ar Twitter. Yn fuan iawn, wnaeth y Twitfyd Cymraeg ddechrau efelychau syniad Seimon, ac mae’r hashtag eisioes wedi ennill ei le yn y pantheon o dagiau defnyddiol.

Wedyn, y prynhawn ’ma, dyna sgwrs bach yn arwain at hyn:

@ @ @ Sa'n wych sa na rywle i archifo adolygiadau Cymraeg - bwyd, diodydd, llyfau etc - hashtag #adolygiad
@SeimonBrooks
Simon Brooks

…ond aeth ymlaen i ddweud

@ @ @ Ond basa rhaid i un ohonoch chi drefnu'r ochr dechnegol - dwi'n deall fawr ddim amdani #adolygiad
@SeimonBrooks
Simon Brooks

Os dw i’n deall Seimon yn iawn, beth sy gyda fe mewn meddwl yw rhywle sy’n casglu pob twît sy’n defnyddio’r tag #adolygiad, er mwyn creu archif chwiliadwy o adolygiadau sydyn. Gwendid Twitter yw er bod pob neges yn cael ei harchifo, nid yw’n hawdd dod ar draws hen stwff.

Yn dangos fy niffyg dealltwriaeth llwyr o bethau technegol, dwedais i:

@ @ Debyg bod 'na ffordd o wneud "blog awtomatig" ma's o ffrwd RSS hashtag - bydde @ yn gwybod
@nicdafis
Nic Dafis

Dylwn i fod wedi gadael i Carl ateb hwnna, cyn i mi ruthro mewn fel ffŵl ac ychwanegu

… sy ddim hyd yn oed yn wneud synnwyr. Yn anffodus, wnaeth Seimon ddeall beth o’n i’n meddwl, ac wedi derbyn fy nghynnig.

Felly, fel y gwelwch chi yn y cofnod hwn, dw i wedi llwyddo ffeindio ategyn WordPress sy’n gadael i rhywun cynnwys twît “brodorol” mewn cofnod blog, ond dw i’n methu’n llwyr (hyd yn hyn) dod ar draws ffordd o awtomeiddio’r broses. Dw i ddim hyd yn oed yn siwr a fyddai’n syniad da i adael i’r peth fod yn hollol awtomatig: byddai hynny’n gadael y peth ar agor i sbamwyr a phob math o abiws.

Amser swper. Beth dych chi’n feddwl? Oes modd wneud hyn yn awtomatig?

Canu Casineb

[Eto, cofnod sy wedi'i gopio o'r blog iaith methedig.]

Mae Lameen Souag wedi olrhain hanes y gair Cabileg šnu, sy wedi newid ei ystyr o “gasineb” i “ganu” mewn dau gam hawdd:

In Classical Arabic, there is a fairly rare verb šani’a شنئ, meaning “to hate” [..] This has barely survived in spoken Arabic, but (according to de Prémare) the causative šənnā is still used in Tangier (Morocco), meaning “to taunt someone by showing him something he wants that you won’t give him.”

Sy’n swnio braidd yn Fonty Python-aidd i fi, ond mae’e Lameen yn nabod ei stwff, dw i’n siwr.

Anodd oedd peidio allosod o fan’na a gweld cysylltiad â’r traddodiad Celtaidd/Cymreig o ganu dychan, a dyna’r sylw cyntaf i’r blogiad yn wneud yn union hynny, ond yng nghydestun Iwerddon:

Early Irish law shows that poets’ use of satire had to be regulated so that it would not drive honest men to despair and suicide, but satire was itself a kind of legal punishment, especially applied to the rich who were above most other kinds.

Dim llawer o Ayapaneco rhyngddynt

[Wedi copio'r cofnod isod o flog "ieithyddol" dechreuais arno ac wedyn anghofio amdano. Eisiau dileu'r blog, ond oedd y cofnod hyn yn werth ei gadw.]


Bu stori yn y Guardian wythnos diwetha ym mis Ebrill am ddau siaradwr olaf iaith Ayapaneco, yn rhanbarth Tabasco, Mecsico, sy ddim yn siarad â’i gilydd:

There are just two people left who can speak it fluently – but they refuse to talk to each other. Manuel Segovia, 75, and Isidro Velazquez, 69, live 500 metres apart in the village of Ayapa in the tropical lowlands of the southern state of Tabasco. It is not clear whether there is a long-buried argument behind their mutual avoidance, but people who know them say they have never really enjoyed each other’s company.

Mae swnio mor annhebyg, ond yw e? Ond y peth wnaeth fy nharo fi yw nid dyma’r tro cyntaf i mi glywed stori fel hyn. Yn ei lyfr The Practice of the Wild, mae Gary Snyder yn sôn am fynd gyda chyfaill i weld Louie, un o siaradwyr olaf iaith y Nisenan yng nghanolbarth Califfornia:

Finally my friend broke his good news: “Louie, I have found another person who speaks Nisenan,” There were perhaps no more than three people alive speaking Nisenan at that time, and Louie was one of them. “Who?” Louie asked. He told her name. “She lives back of Oroville. I can bring her here, and you two can speak.” “I know her from way back,” Louie said. “She wouldn’t want to come over here. I don’t think I should see her. Besides, her family and mine never did along.”

That took my breath away. Here was a man who would not let the mere threat of cultural extinction stand in the way of his (and her) values. To well-meaning sympathetic white people this response is almost incomprehensible. In the world of his people, never over-populated, rich in acorn, deer salmon, and flicker feather, to cleave to such purity, to be perfectionists about matters of family or clan, were affordable luxuries. Louie and his fellow Nisenan had more important business with each other than conversations. I think he saw it as a matter of keeping their dignity, their pride, and their own ways&emdash;regardless of what straits they fallen upon&emdash;until the end.

Rhaid cyfadde mod i wedi bod un o’r bobl gwynion yna mwy nag unwaith, ond mae’r darn yna yn gwneud mwy o synnwyr i fi bob tro dw i’n ei ddarllen. Does dim sut peth â “marwolaeth iaith”: pobl sy’n marw, nid ieithoedd.