Dros y Sul

Wedi cael penwythnos yn y gogledd, gyda’r teulu. Ddydd Sadwrn, fe ddaeth rhyw 70 o ddisgynyddion fy hen hen daid, Jeremiah Williams, i ddathliad mewn gwesty ar bwys y Waun. Beth o’n ni’n dathlu? Bod yn ddisgynyddion Jeremiah Williams, wrth gwrs. Dw i ddim yn ei gofio (bu farw yn y 50au), ond dw i’n cofio ei fab, fy hen daid “Bob Jerry” (Robert Henry Williams) yn dda iawn. Nid yn unig oedd yn arwr i fi, gyda’i bocedi dwfn llawn hud a lledrith, a storws o storiau gwych am ei ddyddiau cynnar, mi oedd Bob yn arwr go iawn.

Ta beth, mi oedd bod mewn stafell gyda plant, wyrion, gorwyrion a gor-orwyrion Bob a’i frodyr a chwiorydd yn fraint ac yn bleser pur. Oedd rhai do’n i ddim wedi clywed amdanyn nhw o’r blaen, criw o bobl oedd wedi teithio o’r Alban, fy nghefnither a’i gŵr o Guernsey, lot o bobl ffein y Waun ac un ail-gefnder dw i wedi bod yn edrych ymlaen at gwrdd â fe ers sawl blwyddyn nawr.

Ar y ffordd i fyny i’r Waun, arhoson ni yn Llanidloes i gael cinio yn y caffi gwych yna, ac i bori yn y siop llyfrau sy’n rhannu’r un enw â’r caffi. Prynais i gopi o River Horse gan William Least Heat-Moon, un o fy hoff awduron teithio. Wedi dechrau ar hwnno heddi, a ffeindio’r daith ar Google Earth i fy helpu fi ddilyn y llyfr. Llyfr arall ges i yn Llanidloes, o siop elusen, oedd The Art of Travel gan Alain de Botton. Ddim cweit y bargen o’n i’n meddwl, gan fod rhyw 30 tudalen ar goll, ac wedyn 30 tudalen cyntaf y llyfr yn cael eu hail-gynnwys, ond dw i newydd bennu darllen beth sydd yna – bydd rhaid edrych yn y llyfrgell fory i weld os oes copi cyflawn gyda nhw. Mae Botton yn sgwennu yn dda iawn, ac yn gadael i’r darllenwr eisiau wneud o leia dau beth: teithio i’r gwledydd mae’n sôn amdanynt, wrth gwrs, ond yn fwy na hynny, i ddarllen yr un llyfrau mae’r awdur yn darllen wrth deithio.

Ar y ffordd yn ôl o’r gogledd pell, arhoswn ni yn Aberystwyth i gael cip yng Nghanolfan y Celfyddydau. Mae arddangosfa wych yn oriel y crochenwaith ar hyn o bryd, sef gwaith Alan a Ruth Barrett-Danes. Mae campweithiau eraill yn yr oriel, ond does dim amser ’da fi nawr i flogio amdanyn nhw.