Llythrennau amwys

Dal efo Pat – dyma beth sy’n digwydd os ti’n rhoi gorau i flogio am sbel: ti’n mynd yn ôl at dy hen restrau o hoff flogiau ac maen nhw i gyd llawn stwff diddorol. A chei di ei ailgylchu. Un adeg oedd Pat yn cyfieithu cofnodion Morfablog i Saesneg er mwyn gwella ei Gymraeg – dyma fi’n talu nôl y cymwynas. ;-)

Y tro ’ma mae Pat wedi blogio am gofnod ar Datblogu ynglŷn â phecynnau bwyd 1.

Y peth wnaeth denu fy sylw mwya yma oedd y sylw gan MBM am y defyndd o’r ieithoedd Tsieceg a Slofaceg, sy’n debyg iawn i’w gilydd, ar becyn “Harmónie Chuti” (Tsieceg) / “Harmónia Chuti” (Slofaceg). Gan fod gwahaniaeth o ddim ond un llythyren, mae’r cynlluniwr wedi dyfeisio llythyren newydd sbon i sefyll am yr e a’r a:

’maggi_harmonie_chuti2.jpg'

Y rheswm mae hyn wedi tynnu fy sylw yw fy mod i wedi gweld rhywbeth tebyg i hyn ugeiniau 2 o weithiau wrth farcio gwaith cartre dysgwyr Cymraeg. Nid gyda llafariaid, ond gyda’r cytseiniau p a b ar ddechrau gair lle mae’r dysgwr ddim cweit yn siwr a oes treiglad neu beidio – mae’r llythyren sy’n cael ei defnyddio yn debyg iawn i þ Islandeg/hen Saesneg.

Pobl clyfar yw dysgwyr Cymraeg ond mae rhaid codi cyn cŵn bach Caer i ddala tiwtor Wlpan ar ei gam.


(1) Sy’n atgoffa fi o’r stori (myth trefol?) glywais i am y fam di-Gymraeg a ddaeth i’r ysgol i gwyno am y neges adroddwyd gan ei mab noson cyn trip y dosbarth i Alton Towers: “Mr Jones said we mustn’t forget our feckin’ food.”

(2) O’r gorau, sawl gwaith. Tair gwaith, o leia.

Iaith a chof y twll yn y wal

Eto trwy Pat, sy’n tynnu cwestiwn diddorol ma’s o’r cyfweliad yma: pam bod rhaid i’r peiriant twll yn y wal ofyn “pa iaith dych chi’n siarad?” bob blydi tro dw i’n tynnu arian o’r banc?

Yet with all this investment when I go to the ATM at my bank it still asks me in what language I want to be spoken to as I’m withdrawing my money. What!? It doesn’t know me? Despite all that equipment and data, the system can’t call up my preferences when I put my bankcard into the machine? I have millions of dollars in this bank!! In terms of innovation this industry definitely gets an “F.”

Mojo Nixon a thrindod sanctaidd mwfi’r heol

Gynnau’r wythnos ’ma, gwyliais i Death Proof Quentin Tarantino. Dyw e ddim yn ffilm sy’n mynd i ychwanegu llawer at enw da Tarantino – un i’r sbotwyr trenau, efallai. Ond fel sbotwr trenau fy hunan, y peth mwynheuais i fwya ynddo oedd yr 20 munud ola: o’r eiliad mae stuntwoman Zoë Bell yn dweud bod hi am fynd am dro mewn car sydd ar werth am un rheswm syml – yr un model yw e â’r car yn Vanishing Point.

Y broblem wedyn yw bod Tarantio wedi dod â ffilm canwaith yn well na Death Proof i’r cof, un sy ddim yn wastraffu mwy na hanner ei amser rhedeg ar siarad, siarad, siarad. (Dw i’n gwybod bod siarad yn rhan fawr o ffilmiau QT, ond o leia oedd cymeriadau Resovoir Dogs a Pulp Fiction â rhywbeth diddorol i’w trafod.)

Ta beth, wedi mynd ati i ffiendio copi ar lein o Vanishing Point, ac wedyn y ffilm orau yn hanes y byd, erioed, Two Lane Blacktop (jyst er mwyn i mi gael copi wrth law yn y swyddfa, sdim modd i mi ripo fe oddi ar y DVD), dyma fi gofio un o fy hoff ail-fersiynau, “This Land is Your Land” gan Mojo Nixon. (Mae linc i’r albym ar Rapidhsare yna yn y sylwadau rhywle: Root Hog or Die.)

I have a dream; I have a vision –
That everybody on the planet is gonna get together
And they’re gonna go to the amusement park of my mind – MOJO WORLD!
Where’s there’s water slides with loop-the-loops
And BBQ sauce in the waterslides
And there’s go-kart tracks going round the middle of the loop-the-loop and the water slide
And there’s a drive-in movie theater
Showing Vanishing Point, Two Lane Blacktop and Thunder Road every night…

Dw i am fynd.

Ond yn gyntaf, dw i am ffeindio copi o Thunder Road rhywle ar yr interwebs. Blydi Bruce Springsteen, sbwylio pethau i bawb.

Dymar’ gân:

Mojo Nixon – This Land Is Your Land

Cof David Jones

What the hole is made of: religion. Astudiaeth o David Jones, CH Sisson, Kathleen Raine, a Peter Abbs, gyda’r ffocws ar rôl chwaraewyd gan crefydd yn eu gwaith. Dim ond Jones ac, i raddau llai, Raine ydw i wedi darllen o’r rhestr yma, ond mae adran fach ar y cyntaf yn werth ei ddarllen.

The obvious comparisons, in the Welsh context, are T. Gwynn Jones’ Arthurian poems, certain of Saunders’ Lewis’ plays and poems, Wyn Griffiths’ verse-drama on Blodeuwedd, and John Cowper Powys’ Welsh historical novels Porius (especially), Owen Glendower, and The Brazen Head. Where Jones excels these is in discarding the realist aesthetic, desperately ragged as that might seem when dealing with myth, and devising a solution which relies on simultaneous presentation of many strata of time. The underlying reality of this would have to be a museum or a library, where a tumble of different eras are juxtaposed. That is to say, Jones foregrounds the unreality of his subject matter by putting the modern (well, 1930s or 1940s) observer in every frame; the characters may be in costume, but the camera also shows us the camera-man, in 20th century garb. We might even describe Jones’ work as hyper-selfconscious, in this respect; an important channel marker, because in Jones the artistic illusion is as deep and overwhelming as it can possibly be, and we might want to remember that selfconsciousness does not have to mean loss of faith in your artistic powers and purpose. We could say that the other writers mentioned base the literary work on the idea of forgetting: we discard at the threshold, as if a pair of shoes, the knowledge that the work, written in 20th century Welsh or English, is not really ancient, and we are caught in the 5th century, or whenever, as if in a prison. In Jones’ work there is no forgetting; it is poetry about the contemplation of the past, not some costume drama where the actors are wearing genuine replica Dark Ages underwear.

John Cowper Powys

John Cowper PowysThe Ecstatic Storyteller – adolygiad o ddau lyfr a chyflwyniad gwych i waith a bywyd John Cowper Powys yn y Wall Street Journal ddoe.

Y cyntaf o’r ddau lyfr yw Descents of Memory gan Morine Krissdóttir, y cofiant llawn cyntaf am Powys – arwydd heb ei ail o’r “academic neglect” soniwyd amdano gan Robertson Davies ac eraill.

Yr ail yw un dw i wedi bod yn aros amdano ers deg mlynedd a mwy – argraffiad newydd o nofel fwyaf Powys (yn ei farn e), sef Porius. Darllenais i hon blynyddoedd yn ôl, yn argraffiad toriedig y Village Press o lyfrgell Caerdydd, ond dw i erioed wedi llwyddo ffeindio copi ohoni. Mi gafodd “fersiwn llawn” o’r nofel ei chyhoeddi gan Wasg Colgate yn y 90au, ond oedd y pris ar hwnna wastad yn rhy uchel i’r darllenydd tlawd yma, ac yn ôl Companion to Porius W.J.Keith, doedd y fersiwn yma ddim mor dibynadwy â dylai “fersiwn academaidd” fod. Dyma’r tro cyntaf, felly, i’r nofel fod ar gael, yn “fersiwn JCP”, ar bris sy ddim yn debyg i’w roi ar silfoedd llyfrgelloedd colegau yn unig.

“Nofel Arthuriaidd” yw Porius ar un olwg, ond mae’n agosach ato i ddweud taw “nofel Myrddinaidd” yw hi. O beth dw i’n cofio, mae Arthur yn ffigwr ymylol i brif rediad y stori, tra bod Myrddin Gwyllt, sy’n ffito’r proffeil “arwr Powysiaidd” i’r dim, yn ganolig iddi.

Dyma’r John Heath-Stubbs ar y nofel:

The Welsh have never really taken to Arthur, and he’s not nearly as important to them as he is to the English. Owen Glendower is much more important to the Welsh. I think that John Cowper Powys’ Porius gives an awfully plausible picture of the sixth century, with these people of Roman descent living on in their ruined palaces, surrounded by resurgent paganism. I think it must have been very like that.

Rwy’n ail-ddarllen A Glastonbury Romance ar hyn o bryd, ac yn gobeithio dod i ben â’r epig yna cyn i’r llyfrau uchod fy nghyrraedd o lanau warws yr Amazon.

Two new books for my Powys shelf, reviewed in yesterday’s WSJ. The links are all to English language sites.

Èric and the Army of the Phoenix

Stori anhygoel ar y maes heddi.

Èric and the Army of the Phoenix documents the truth and the personal consequences -and the politics at play- in the case of Èric Bertran, a boy from Lloret de Mar, a town some 75 km north of Barcelona (Catalonia). When he e-mailed a grocery chain to demand they label their products in Catalan, the language of Catalonia, 14-year-old Èric and his family were subjected to the midnight invasion of their home by thirty police officers bearing a search warrant from the Spanish government. The accusation: terrorism.

Yr unig “camgymeriad” wnaethpwyd gan Èric oedd llofnodi ei ebost gyda’r enw “Byddin y Ffenics” – sy’n dod o lyfrau Harry Potter. Dw i’n gwybod bod digon o resymau gyda llywodraeth Sbaen bod ag ofn terfysgaeth, ond mae hyn yn mynd â pharanoia i lefelau newydd.