They can all speak English anyway…

Sawl gwaith ydyn ni wedi clywed hyn? Gwraidd y ddadl (er nad yw’n cael ei fframio fel hyn yn aml) yw:

Does dim angen rhoi’r hawl sylfaenol i fyw eu bywyd yn eu hiaith eu hunain yn eu gwlad eu hunain i siaradwyr Cymraeg, gan eu bod nhw i gyd yn gallu siarad Saesneg erbyn hyn.

Yr “erbyn hyn” sy’n bwysig.

Mae’n dadl ni, y ddadl nas clywir yn y wasg Saesneg, yn mynd rhywbeth fel:

Mae pob siaradwr Cymraeg yn gallu siarad Saesneg (i ryw raddau) achos nad oes ganddo/ganddi’r hawl sylfaenol i fyw eu bywyd yn eu hiaith eu hunain yn eu gwlad eu hunain.

Mae llywodraeth Prydain wedi datgan yr wythnos yma, mwy neu lai, y bydd mewnfudwyr sy’n gwrthod dysgu Saesneg (neu’r “British language” mewn un fersiwn dorgalonus o eironig) yn cael eu trin fel dinasyddion ail-radd. A fydd rhaid i Gymry Cymraeg sefyll prawf o’u “Prydeindod” fel wnaethon nhw ym 1847?

Os felly: i ble cawn ni ein halltudio?

Drws agored Alun Pugh

Clasur o ddifyniad gan y Puwster yn y Daily Post ddoe:

Conservative AM William Graham asked the minister to urge the Welsh Rugby Union to increase its use of the language on its website. But Mr Pugh said: “I think we are pushing at an open door there.”

Os Ewch chi i wefan y WRU, mi gewch chi eich croesawu gan dudalen uniaith Saesneg, wedyn eich ailgyfeirio at dudalen arall uniaith Saesneg. Am wn i, does dim yr un gair o Gymraeg ar y wefan. Sut mae hyn yn “ddrws agored”?

Ydy Alun Pugh wedi’i gam-ddifynnu yma, neu ydy e wir yn meddwl bod hyn yn gam ymlaen at y Gymru Ddwyieithog mae e’n ei gweld mor glir ar y gorwel?

Ypdêt! Mae’r geiriau “Undeb Rygbi Cymru” wedi’u cynnwys mewn un o’r GIFiaid wedi’u hanimeiddio! Da iawn, WRU, chwarae teg!


Ypdêt arall! Fi sy’n anghywir a chreulon, mae arna i ofn. Newydd ffeindio hyn yn archifau’r wefan:

Heddiw, cyhoeddodd Undeb Rygbi Cymru gynlluniau i ddatblygu Polisi Iaith Gymraeg er mwyn cynnwys defnydd helaethach o’r Gymraeg yn ei fusnes.

Mae’r Undeb yn chwilio am ffyrdd i ymgorffori defnydd o’r iaith Gymraeg yn ei waith, a hynny yn enwedig drwy lunio fersiwn Gymraeg o’r wefan www.wru.co.uk.

Mae hynny yn ddyddiedig 25 Mai – felly mae’r drws ar agor ers sbel nawr. Unrhywun yn gwybod pryd bydd y fersiwn Gymraeg yn barod?

Mae awgrymiad y peiriant ymchwilio ar y safle yn ddiddorol:

Cymraeg = 1 canlyniad
Commercial = 67 canlyniad

;-)

Penblwydd Hapus i Hammill

Bydd Peter Hammill, canwr gyda Van der Graaf Generator yn 58 yfory.

Bues i’n gobeithio’n fawr mynd i weld VdGG tair gwaith dros y penwythnos nesa, yn Gateshead, Glasgow a Manceinion – mae tocynnau ’da fi a phopeth yn ei le – ond nawr mae’n edrych yn debyg taw penwythnos nesa byddwn ni’n symud tŷ. Pa mor annheg yw hynny? Ar ôl wythnosau o aros a chael ein siomi sawl gwaith, mae pethau yn cwympo i’w lle ac mae gen i well bethau i’w gwneud!

Braidd yn annodd esgusodi fy hunan o rywbeth fel symud tŷ, er bod Philippa yn deall yn iawn, ac yn hapus i mi fynd i’r gogledd a joio tra ei bod hi’n gweithio’n galed ac esbonio i’n ffrindiau sy wedi cynnig helpu gyda’r gwaith symud, “oh, mae Nic wedi mynd i gwpl o gigs yn Lloegr a’r Alban”. Dyw e ddim yn swnio yn rhy dda, nag yw?

Ond Van der Graaf Generator yw e!

Dw i’n bendant am fynd i’r un ym Manceinion, o leia – prynais i’r tocyn am hwnna o fewn munudau o’r datganiad, a dw i yng nghanol y rhes flaen. Beth fyddai Hammill yn ei feddwl ’sai sedd wadd yna?

Dw i wedi blogio am Hammill o’r blaen, mewn lle arall, ond mae’r MP3au yna wedi diflannu, felly dyma cwpl:

Peter Hammill – Nadir’s Big Chance – o’r albym o’r un enw.
Peter Hammill – Faculty X – sesiwn Peel, 1979.

Paul Flynn

Diolch i Chris Castle am ddod â hyn i’n sylw: cyfieithiad o erthygl Barn gan Paul Flynn o 2001.

To find the Welsh nation, we must search in the language. That’s the abode where the centuries of the wisdom, humour and ambitions of the peoples of Wales live.

There is an embryo body in the Welsh Labour Party dedicated to the memory of Lord Cledwyn that is slowly emerging. Sadly most of the party leadership is content to stand aside and collect the electoral dividend of Plaid Cymru’s divisions.

The warning on the threat to Welsh should be heeded by all parties. Ireland bitterly regrets that their tardy action to support their language came only when it was close to extinction.

Drueni nad yw’r wreiddiol ar gael ar y we. Tybed oes cynllun i roi hen erthyglau Barn arlein? Trysor i’r genedl, ac yn y blaen.