Sut wyt ti, Ficar?

Sais-ganologrwydd a moesgarwch ieithyddol – doeddwn i ddim yn gwybod bod y maes academaidd “linguistic politeness” yn bodoli. Mae dysg i’w chael o’r bedydd i’r bedd.

Reciprocal first name seems often to be taken by British and Americans to indicate that the encounter with a stranger is proceeding well and that an equality of interaction has been established. However, for many foreign speakers of English, this strategy of first name use produces a certain embarrassment caused by seeming overfamiliarity. Because involvement strategies and seeming egalitarianism in general are viewed by Americans and British as self-evidently better than the hierarchical and deferent alternatives which are often preferred by certain other language groups in such encounters [..] very often the foreign language user is corrected by the native speaker if she or he uses a more ‘distancing’ strategy.

Ochr arall y ceiniog hwn yw’r trafferth mae dysgwyr Cymraeg yn cael gyda’r busnes ti/chi. Dw i wedi sylwi (mwy yn ddiweddar?) sawl dysgwr profiadol yn defnyddio’r “ti” gyda rhywun dyn nhw ddim yn ei nabod yn dda, ac, wrth gwrs, dw i wedi wneud hyn fy hunan. A ydw i’n trosglwyddo fy ngham-ddealltwriaeth o’r busnes ’ma i’r to nesaf o ddysgwyr? Pan wnes i ddysgu’r iaith, ar gwrs Wlpan Chris Rees yng Nghaerdydd nôl yn 1995, doedd dim sôn am “ti” o gwbl – dim ond “chi” oedden ni’n defnyddio yn y dosbarth, tan diwedd y cwrs. Dw i’n cofio siarad â Rhisiart Lewis (un o’r tiwtoriaid) mewn cyfarfod CYD yng Ngwesty Parc y Rhâth, gan ei alw’n “chi”. Gofynodd e i mi ddefnyddio’r ffurf “ti” ond do’n i ddim yn gallu – doedd y geirfa ddim gyda fi, er mod i’n gallu cael sgwrs eitha cyfawn erbyn hynny. Gyda’r cwrs dw i’n dysgu nawr, mae dysgwyr yn cael y ti a’r chi reit o’r cychwyn cyntaf, ac mae rhaid iddyn nhw benderfynnu p’un i’w ddefnyddio ar ôl yr angen: un peth arall i’w boeni amdano.

Postiwyd yn Heb gategori | Tagiwyd

The Empire Writes Back

The Empire Writes Back – llyfr ar lenyddiaethau ac ôl-wladychiaeth gan dri Athro o Awstralia.

A ‘privileging norm’ was enthroned at the heart of the formation of English Studies as a template for the denial of the value of the ‘peripheral’, the ’marginal’, the ‘uncanonized’. Literature was made as central to the cultural enterprise of Empire as the monarchy was to its political formation. So when elements of the periphery and margin threatened the exclusive claims of the centre they were rapidly incorporated. This was a process, in Edward Said’s terms of conscious affiliation proceeding under the guise of fililation (Said 1984), that is, a mimicry of the centre from a desire not only to be accepted but also to be adopted and absorbed. It caused those from the periphery to immerse themselves in the imported culture, denying their origins in an attempt to become ‘more English than the English’.

Y Llewpart

Il Gattopardo (Luchino Visconti, 1963) – cymdeithas ffilmie Theatr Mwldan. Un o hoff ffilmie Scorcese a Coppola, ac un sy’n patrymlun i sawl golygfa yn ffilmie’r ddau, yn enwedig y tair ffilm Godfather. Hyn oedd y toriad wedi’i adfer, a ches i fy mesmeru o’r cychwyn cyntaf.

Y Llewpart yn y BFI.

Cefndir hanesyddol i’r rhai ohonon ni sy’n gwybod dim am hanes yr Eidal a’r Risorgimento.

Adolygiad yn y Guardian.

Postiwyd yn Heb gategori | Tagiwyd

Ffynnonau o waed

Kill Bill: Vol. 1 (Quentin Tarantino, 2003) – Theatr Mwldan, ond nid yn y theatr newydd, fel o’n i’n disgwyl. Bah. Botel o S.A., bocs mawr o bopcorn, gwên fel banana.

Gwych, gwych, gwaedlyd a gwych.

O’r adolygiad yma:

It’s the work of some autistic brought up on comic books and used LPs – like the masturbatory fever dream of one of those garage sale guys from Ghost World splashed onto to the screen by a multi-million dollar flamethrower.

Os dydy hynny ddim yn swnio fel hwyl i chi, dw i ddim yn gwybod beth i’w ddweud.

Oedd 16 person yn y sinema. Un deg chwech. Un ar bymtheg.

Dw i ddim yn gwybod beth i’w ddweud.

Postiwyd yn Heb gategori | Tagiwyd

Ffilm orau Stanley Kubrick?

Barry Lyndon (Stanley Kubrick, 1975), DVD o Movietrak. Hyfryd i weld hon mewn fersiwn DVD, glan. Dw i’n cofio gwylio fe ar fideo nôl yng Nghaerdydd ac roedd e’n bron yn amhosibl i ddilyn beth oedd yn digwydd mewn rhannau, oedd y llun mor dywyll.

Dyma adolygiad sy’n cynnwys ffeiliau .wav o gwpl o olygfeydd arbennig. Fy ffefryn i yw’r olygfa gyda’r lledr pen ffordd, ond mae’r un gyda’r tywysog yn em, hefyd.

Ai hon yw ffilm orau Kubrick? Gwell na’r Shining a Full Metal Jacket? Gwell na Strangelove, Lolita a Clockwork Orange? Gwell na Dwy Fil ac Un?

Beth dych chi’n feddwl?

Postiwyd yn Heb gategori | Tagiwyd

Brawdoliaeth

Trois couleurs: Rouge (Krzysztof Kieslowski, 1994). Gweler isod, ‘to.

Hon oedd yr un a wnaeth yr argraff mwya arna i y tro cyntaf i mi eu gweld, ond y tro ’ma ro’n i’n ffeindio Glas a Gwyn yn fwy diddorol. Oedd y defnydd o’r un lliw yn fwy amlwg, neu’n llai subtle (car coch, cadair goch, drws coch, ffrog goch, gwefus coch ac yn y blaen) neu falle nad oedd gwylio’r dair ffilm mewn un eisteddiad yn syniad mor dda wedi’r cwbl.

Postiwyd yn Heb gategori | Tagiwyd

Rhyddid

Trois couleurs: Bleu (Krzysztof Kieslowski, 1993) – dvd o’r siop rhentu fideo newydd yn Aberteifi, Dewisiadau. Wrth i mi dalu am y tri dvd, dwedodd y dyn ifanc tu ôl i’r cownter Doing the whole lot, eh? Nine hours of French cinema – you’re a better man than me. Dw i’n amau hynny, ond ta waeth: dim ond pedair awr a hanner yw’r drioleg hon. Pedair awr a hanner o bleser pur.

Mae Dewisiadau yn gadaael i rywun gadw’r DVDau dros dwy noson, ond gwyliais i nhw i gyd mewn un sesiwn, nos Iau.

Postiwyd yn Heb gategori | Tagiwyd