Tocher
(gwaddol, yn Albaneg, o’r Aeleg tochradh). Cylchgrawn o astudiaethau gwerin Yr Alban. Popeth o ryseitiau (“Caws napcyn”? Miam miam.) i storiau am fragu’n anghyfreithlon:

This old neighbour of mine, he had a small pot of his own and the pot was leaking, and here comes this day an exciseman, and he would pay any man that would show him where a still pot was and this man says to him, “Well, I could show it to you, but I’m afraid – I don’t like to do it. ” “Well, ” he says, “you show me the pot and I’ll smash the pot and I don’t ask who the pot belonged to.” “So, ” he says, “I went with him and I showed him my own pot that was leaking and he told me to smash the pot and so I did, and he gave me £5 for my work. That got me a new pot and a few pounds in my pocket. ” That’s the way he had him deceived and he was none the wiser.

Mae Casglu’r Tlysau mor dda, sa i’n credu bydd angen i mi flogio unrhywbeth arall am sbel. Mae sawl blogwr wedi codi’r bêl ers iddo ymddangos ar Metefilter yn gynnar yr wythnos ’ma, ac mae pawb yn ffeindio pethau diddorol. Dyma rhai a ddewiswyd gan mirabilis, gweflog o Ganada:

Cerrig Coffa Cynnar (dyw teitl y tudalen yna ddim wedi’i gyfieithu – drueni, achos mae safon y cyfieithu ar y wefan yn eitha uchel ar y cyfan).

Llawer o bethau yn yr adran coginio: bergwn, stamp bara Rhufeinig.

A dyma dyddiadur Edward Roberts, Llanrug (cefnder i John Morris Jones), a allfudodd i Awstralia yn 1886. 89 tudalen, sganiadau safon uchel, ond yn well byth, adysgrifiadau hawdd i’w darllen (ac i’w copïo). Daw yr isod o ddechrau y dyddiadur:

Mai 16eg 1886

Cychwynais o Panthafodlas haner awr wedi pump nos Sul, Mai yr unfed ar bymtheg gan adael Tad a Mam a Chwaer. Teimlo fy hun yn bur ddigalon wrth feddwl am y daith sydd o fy mlaen, ac hefyd ymadael a fy nghartref hwyrach yn colli fy ngolwg arno am y tro diweddaf ac etto mewn gobaith y gallwn gyfarfod cin hir, ond yr oedd riw hiraeth ynof am gael gweled fy mrawd John yr hwn sydd wedi ymadael ers sai[th] mlynedd, riwbeth tebig i hyna oedd ar fy meddwl pan y cychwyn. Byddaf yn cofio tra byddaf buw am y llwybr a gymerais i gychwyn, heibio talcan y ty gwair, ac i’r mynudd wrth gefn y ty yna i gae talcan tyuchaf ac heibi[o] ty Canol i lawr i’r ffordd, yno yr oedd amriw yn fy nghyfarfod a bu raid [f]farwelio. Aethym i lawr i Carnarvon gydag amryw gyfeillion …

‘Y Gwladgarwr’, 1843. 137 tudalen o sganiadau safon uwch. Miam miam.

Amgueddfa Syr Henry Jones, Llangernyw.

Roedd Henryín athronydd ac yn athro disglair, y dylanwadwyd ar ei waith yn fawr gan weithdyír crydd a bywyd yn ei bentref genedigol. Nid anghofiodd ei dras werinol fyth a gweithiodd yn galed i wellaír system addysg yng Nghymru.

Madoc 1170 – hanes y Madogwys, yn yr iaith fain.