Hawliau lleiafrifol yn destun sbort yn Lloegr, sioc

Mae’r Times Llundain wedi bod ati unwaith eto gan wneud popeth y gallent i estroni Cymry. Dw i ddim yn gallu cysylltu yn uniongyrchol â’r erthygl, felly dyma’r dyfyniad:

ìBashing Welsh speakers is the only form of minority-bashing that is still socially respectable in Britain,î complained Aran Jones, spokesman for the Cymuned pressure group.

I take great exception to his remark. Is he forgetting the Gaels and Doric speakers and the wonderfully silly Scots language lobby? I rather think he is, which is a form of suppression. All these groups are eminently bashable, but are being denied their inalienable right to be picked on because the Welsh lobby seeks to claim sole victimhood status. This is wrong: the Gaels et al are every bit as loopy as the Welsh, more so perhaps when you consider that a measurable number of people actually speak Welsh, a reality from which Scottish language nutters are happily spared. They must allow the Welsh to push them further into the margins. They must fight for their right to whinge. These Welsh wish to remove the hairshirts from your shoulders. You must not allow it. Stand up for their right to be put down.

O, ha ha HA! Oes unrhywun gyda digon o amynedd i fynd trwy archif y Times o 1963 i weld beth dwedon nhw am araith Martin Luther King?

Yn y cyfamser, dyma erthygl o’r Sunday Herald sy’n gofyn pam mae’r Albaneg (iaith Robert Burns, eicon mwya’r Alban) yn cael mwy o gefnogaeth yng Ngogledd Iwerddon nag yn yr Alban ei hun.

The moves [i hybu'r Albaneg yn Iwerddon], while broadly welcomed, have re-ignited the bitter debate in Scotland about the plight of Scots Lallans, the language of Burns, and of which Ulster-Scots is a variety ñ and the refusal of the Scottish Executive and parliament to award it official status .

ìHow ironic that theyíre now coming over here to promote the native language of Scotland,î sighed writer and broadcaster Billy Kay, who is a member of the parliamentís cross-party group on Scots.

ìMeanwhile in Scotland, various agencies run a mile every time Scots is mentioned for fear they have to confront the problem of this major cultural attribute, and major minority language, which the Scottish establishment has tried to ignore for centuries. Iím acutely aware of the ironies and wish Scotland had the same kind of money to spend.î

Sunday Herald

Bwyd a diod am ddim!

Dw i wedi ennill potelaid o wisgi yn raffl Llangrannog! Mae’r pobl ifainc oedd yn aros yn y Y Beudy wedi gadael Pringles, creision yd a menyn cnau! Ac wedyn daeth y Nick Arall rownd gyda chwech macrell fres, felly oedd rhaid i mi ddysgu sut i ddiberfeddu pysgodyn, rhywbeth dw i heb wneud o’r blaen.

Bwyd am ddim!

Cli – Na Gaidheil ra

ClÏ – Na Gaidheil ra – y Gaeliaid newydd. Un fantais mae gan siaradwyr Gaeleg dros siaradwyr Cymraeg yw bod enwau torfol wahanol i “bobl yr Alban” a “phobl sy’n siarad Gaeleg”. Dw i erioed wedi lico clywed fy mod i’n “Gymro” nawr mod i’n siarad Cymraeg – beth o’n i cyn hynny, Sais? A fyddai syniadau Adfer wedi bod yn fwy poblogaidd heb yr holl stwr am “Welshmyn”?

Ta beth, gwefan ddiddorol, gyda llwyth o sdwff dda i ddarllen, yn enwedig yr erthyglau o gylchgrawn Clì,
Cothrom
. Dyma colofn o’r rhifyn Gwanwyn eleni, sy’n sôn am yr angen i gysylltu goroesiad ieithyddol a’r mudiad wrth-globaleiddio ehangach, cysylltiad mae Cymdeithas yr Iaith a Chymuned wedi bod ati i gryfhau.

Chan i aí cheist, a-rËist, ciamar a tha aí Ghýidhlig aí suathadh ris na co-bhann-tachdan leathann aig na h-adhbharan ris an taobh buidhnean a tha an aghaidh uile-chruinneachd, ach carson nach eil i idir ri faicinn, gu h-ýraidh aig Ïre ionadail na h-Alba. Carson nach eil duine mar Jose Bove ag Ëirigh ý strÏ na Gýidhlig? íS e am fear a tha ainmeil airson a chleasan gnÏomh-achd dhÏrich is ro-shuaicheanta na dh˜thaich fhËin, an Fhraing. Carson a bhios luchd iomairt na Gýidhlig aí sÏor-dhi˜ltadh a leithid a ghnÏomhachd dhÏreach airson na Gýidhlig?

The question is not, therefore, how Gaelic is fitted into the wider coalition of causes espoused by anti-globalism organisations, but why it is not visible at all, especially in the local Scottish sphere. Why is there no Jose Bove arising from the world of Gaelic activism? Bove, of course, is famous for his tactics of direct and highly-symbolic action in his native France. Why is direct action of this sort consistently ruled out by campaigners for Gaelic?

Posted in Heb gategori | Tagged

Plismyn Heddweision iaith y Gaidheil?

Cywirdeb gwleidyddol yn Aeleg yr Alban.

Fireman, fir-smýlaidh, has become fire-people or luchd-smýlaidh, and the traditional word for lawyer, fear-lagh, literally law-man, has become law-person or neach-lagh.

Mae hyn yn swnio fel bolocs llwyr i mi, rhywbeth sy wedi’i sgwennu gan rywun sy’n gwybod dim am Aeleg, ag sy’n defnyddio’r ‘stori’ er mwyn sgorio pwyntiau. Ond beth ydw i’n gwybod?

Posted in Heb gategori | Tagged

Llysgenhadwyr mewn tracsiwts

Bydd sarhadau o Sgotland yng ngeiriadur Collins newydd. Ymysg y geiriau ‘newydd’ mae
bamstick, Easterhouse souíwester
a fy ffefryn i,

tracksuit ambassador NOUN, a mock politically correct term suggested as a response to a Socialist MSP who thinks the word ënedí is offensive and should be banned.

Posted in Heb gategori | Tagged

Ddim wedi sylweddoli tan nawr pa mor ddiog dw i wedi bod gyda’r hen weflog ’ma. Dim post ers naw dydd! Siomedig iawn.

Wedi bod yn sugno teth Nethack eto am sbel, ac yn y blaen.

Cymru v Serbia mewn awr a hanner! I’r dafarn!

Drysiau a dore

Ai fi oedd yr unig un a oedd yn gwybod yn syth wrth weld Twm Morys ddod i mewn i’r Pafiliwn taw fe oedd wedi ennill y Gadair? Wedi eillio a gwisgo crys-T Cymuned? Ai mîn, c’mon!

Dw i heb ddarllen yr awdl yn iawn eto, achos bod fy mhartner annwyl wedi bachu’r Cyfansoddiadau ers nos Wener, ond mae’n edrych yn dda i mi (sy’n gwybod dim am farddoniaeth gaeth, ond sydd awyddus i ddysgu).

Mae CD newydd Bob Delyn yn wych hefyd, ond dw i ddim yn gallu ffeindio lle i brynu fe ar y we. Typical blydi Sain – un o’u hartistiaid gorau yn ennill y wobr fwyaf yng Nghymru, a does dim modd i brynu ei CD newydd ar y we.

Mae hen bryd i rywun sefydlu siop Gymraeg arlein – un sydd mor hawdd i ddefnyddio ag Amazon.

Hmmm.

Posted in Heb gategori | Tagged

Ydyn nhw’n sôn amdanom?

Erthyglau ar y Gymraeg ym mhapurau newydd Utah, 1889 – 1947. Dros 40 o erthyglau sy’n cynnwys y geiriau “welsh language” mewn cronfa gyfoethog iawn o bapurau newyddion gwlad y Mormoniaid. Oes ’na rhywbeth fel hyn am bapurau Cymru? Braidd yn annodd yw cysylltu yn uniongyrchol ag unrhyw erthygl benodol, ond mae’n werth chweil pori trwyddo – dw i’n siwr y ffeindiwch chi berl neu ddau.

Diddorol hefyd i weld erthyglau wedi eu hail-gyhoeddu, fel yr hyn o’r 1901. Dybeg nad oedd y Western Mail yn poeni gormod am werthu llawer yn Ninbych y Pysgod adeg hynny.

Rhagor tu mewn…
Continue reading

Posted in Heb gategori | Tagged

Llyfrgell Gwyddeleg

CELT – casgliad o lawysgrifau wedi’u digidoli.

Mae fy nau cyd-diwtor yn Llambed yn medru Gwyddeleg. A Llydaweg. A Gaeleg yr Alban, dw i’n credu.

Amser i mi ddysgu hen iaith newydd.

Posted in Heb gategori | Tagged

Ailgylchu dolennau

Is societal bilingualism sustainable? Reflections and indications from the Celtic countries – papur gan Iwan Wmffre. Dw i’n credu mod i wedi blogio hyn o’r blaen, ond oedd hynny cyn i mi sylweddoli bod yr awdur wedi byw yn y ty ’ma, rhyw 5 mlynedd cyn i mi symud ’ma. Nawr dyn ni’n dau dysgu Cymraeg i oedolion y byd ar yr un cwrs yn Llambed.

Mae’n werth ei hailddarllen, ta beth.

ï In areas where Welsh-speakers are below 75% it is wholly unusual for strangers to address each other in Welsh. English-only speakers also comport themselves differently when the percentage is above 75%, for example, it has often struck me when addressing an English-only person in Welsh in Tregaron (80% Welsh-speaking) that the reply would often be : ìSorry, I donít understand Welsh Öî; whilst in the nearby town of Aberystwyth (40% Welsh-speaking) the reply was invariably ìWhat ?î.

6500 o Dai Unlliw

Tynnais i gwpl o luniau o waith Carwyn Evans yn y Steddfod, a dyma un i chi i ddefnyddio fel llun pen-ddesg. Cofiwch bod bob un o’r bocsys bach yn cynrychioli ty newydd a fydd yn cael ei adeiladu yng Ngheredigion yn y dyfodol agos os caiff Dai Lloyd Evans a’i griw eu ffordd.

Darn gosod yw Unlliw sydd yn cynnwys 6,500 o flychau adar wedi’u gwneud o gardfwrdd. Y bwriad tu Ùl i’r gwaith yw cyfleu nifer y tai sydd i’w codi dros ypymtheg mlynedd nesaf gan gyfrannu at y ddadl bresennol am effeithiau posibl y polisi cynllunio a chynlluniau tebyg. Daw’r teitl o’r ddihareb “Adar o’r Unlliw, Ehedant i’r Unlle.”

Gosodir blychau adar er mwyn denu adar i nythu ynddynt. Gan fod tai yng Ngheredigion yn aml yn rhy ddrud i’r gymuned leol, yr wyf am gwestiynu pwy fydd yn byw yn y tai newydd hyn unwaith iddynt fod yn eu lle. Ai pobl leol fyddan nhw neu ddim?

1024 x 768 | 800 x 600

Dwy ochr y ceiniog

Dwy erthygl am y Steddfod yn wasg Seisnig yn ddiweddar: un sy’n deall yn y Guardian ac un sy ddim yn y Times.

Mae’r Guardian wedi bod mor barod ag unrhyw bapur arall i ailadrodd ystrydebau diog yn y gorffennol, felly pleser dwbl ydyw i weld pethau fel hyn yn ei dudalennau:

One very large pavilion is built and then dismantled on a different site each year. Tens of thousands of the Welsh then spend several days walking around the central structure without entering it. [..]

Welsh is the survivor from the Brittonic spoken right across this island before the Germanic invaders arrived and invented the thing called England. It is the second skin for those of us who speak it as a mother tongue. But we are always aware of the duality of the relationship with the global linguistic monster over the border. [..]

The fact that anybody still speaks a word of Welsh is something of a miracle, given the centuries-long campaign of ethnic genocide waged against it by the English crown and its governments.

Cymhara hyn â beth sy yn Times Murdoch:

Which makes the Eisteddfod’s equation of Welshness with linguistic exclusivity all the sadder. It should admit Anglo-Welsh writing and song to its annals. Wales’s most distinctive mark, its language, seems marooned in a theme park, denying access to three quarters of the people for whose culture it claims to speak. The Eisteddfod should draw them in, rather than treat the world as its enemy.

(Dw i wedi copio’r ddwy erthygl tu fewn – rhag ofn iddynt ddiflannu.)
Continue reading

Geirfa Cwm Rhondda

Yn dilyn trafodiaeth ar y maes am ebychiadau, dyma rhestr geirie Cwm Rhondda wedi’i dynnu o dudalenau’r cylchgrawn Cymru, 1914, ond gyda nodiadau defnyddiol hefyd (yn Saesneg).

Mae’r tudalen yn rhan o wefan Cymru-Catalonia sy’n hynod o ddiddorol a chynhwysfawr, ond bron yn amhosib (i mi, ta beth) i we-lywio. Tybed faint o bobl sydd ymweld â’r safle ond ddim yn mynd yn bellach na’r tudalen blaen?

Posted in Heb gategori | Tagged