Hwn yw y Gododdin

Mae Gododdin wedi mynd nôl i’r Hen Ogledd. Ac mae Russell Goodway yn dangos bod ei grap e ar hanes cynnar Ynys Prydain yn dipyn bach yn gryfach na’r un Jack Straw*, ond nid llawer:

“Since the Gododdin were a tribe of South Scotland, I understand why Scotland should claim that Arthur was Scottish,” he said. “But I am bound to say that the case for a Welsh Arthur is stronger.”

Wel, Cymry oedd y Gododdin, Russ, felly wyt ti yn llygad dy le. ’Sdim angen ymddiheuro dros y ffaith.

Yr oedd llythyr ddoe yn y Western Mail gan Lyn Jenkins, Gwbert, oedd yn wneud pwynt da iawn am duedd o gyfeirio at y Cymry fel y Celtiaid:

That land may now be called Scotland, but those people [Owain ab Urien et al] were indisputably Welsh — they could hardly be anything else with those names! Strathclyde or Ystrad Clud was Welsh speaking until about 1250 at least. The Welsh have a continuous history of [sic] this island since at least 600 BC. Why do so many historians attempt to write us out of the history of England and Scotland by changing our identity?

* Mewn erthygl yn Yr Observer yn diweddar, dwedodd Straw taw’r Eingl-Sacsoniaid oedd y first people in Britain. Sa i’n gallu ffindio’r erthygl ar wefan y Guardian, yn anffodus.

Bishi, bishi, bishi

Llawer o ymwelwyr, yn sydyn iawn. Fel arfer, daw ryw hanner dwsin o bobl y dydd. Roedd 45 ddoe. Rhywbeth i neud â Catchphrase, tybed? Wn i ddim, does neb wedi gadael neges. Paid bod yn swil, dweud dy ddweud.

Wrth sôn am Catchphrase, braf i’w weld eu ‘hidiom y dydd’ i fy mhenblwydd:

February 19th
hel straeon.
- to gossip. (lit.) to collect stories.

Fin nos…

Ar fy ffordd yn ôl o’r Llong, gyda llond bola o Flodeuwedd, fe ddysgais fy ngherdd Cymraeg cyntaf o’r cof, ‘Cilmeri’ (o Gerddi’r Cylwilydd) gan Gerallt Lloyd Owen. Ie, yr un sy’n dechrau Fin nos, fan hyn, Lladwyd Llewelyn. Byth nid anghofiaf hyn.

Erbyn i mi gyrraedd top bryn Morfa, oedd pob gair gyda fi ac o’n i mor hwylus a’r brân goesgoch, screchian y geiriau trwy’r coed. Byth nid anghofiaf hyn.

Ypdêt (Awst 2002): dw i wedi ei hanghofio.

Ken Hale

Kenneth L. Hale 1934 - 2001

Kenneth L. Hale 1934 - 2001

Dydd Llun, bu farw Ken Hale, ieithydd a gweithredwr dros ieithoedd lleiafrifol.
“The loss of local languages and of the cultural systems which they express, has meant irretrievable loss of diverse and interesting intellectual wealth. Only with diversity can it be guaranteed that all avenues of human intellectual progress will be traveled.”

“The Human Value of Local Languages” – Ken Hale

Arwyddion Gwael

Amser maith yn ôl, oedd rhyw sôn rhywle am greu Amgueddfa Ar-Lein Arwyddion ‘Cymraeg’, h.y. lluniau o arwyddion heol, neu arwyddion masnachu neu, hyd yn oed, arwyddion Eisteddfodol sy wedi cam-sillafu. Am wn i, ni ymddangosodd y fath peth felly fe af i ati i’w greu. Oes engreifftiau ’da chi? Cysylltwch â fi, os felly.

Diolch i Harry Campbell am y ddau ola, uchod.