Cynog a “chymuned”

Dyma rhywbeth i gnoi cil drosto, sylwadau Cynog Dafis ar y gair cymuned:

Petai Raymond Williams yn sgrifennu yn y Gymraeg, nid wyf yn credu y byddai e wedi oedi’n hir gyda’r gair cymuned. Fel y gair cyfrifiadur, nid yw’r gair cymuned yn ymddangos o gwbl yng nghyfrol gyntaf Geiriadur Prifysgol Cymru. Nid oedd cyfrifiaduron yn bodoli ryw lawer yn y 50au pan gyhoeddwyd y rhannau o’r Geiriau sy’n ymdrin â geiriau yn dechrau gyda’r llythyren ‘C’. Ond nid felly gymunedau! Y gwir yw mai dim ond yn ddiweddarach y teimlwyd fod angen yn y Gymraeg air oedd yn cyfleu’r gair Saesneg community yn ei ystyr fwyaf haniaethol, a mwyaf arwynebol hefyd efallai. Mae yna wers i ni Gymry dwyieithog yma. Beth ydyw’r gair cymuned mewn gwirionedd? Dim mwy na glos prennaidd ar y gair Saesneg – enghraifft o’r perygl, wrth inni geisio trafod syniadau deallusol yn y Gymraeg, i’r iaith ddirywio’n ddim mwy nag adlewyrchiad gwan o’r Saesneg. A hynny am ein bod yn teimlo’n rhy aml fod angen union gyfatebiaeth rhwng cysyniad gwreiddiol yn Saesneg a chysyniad yn Gymraeg. Dyna cymuned i chi felly, gair heb hanes, gair heb fawr o rin.

Ar gael yn Saesneg, hefyd.

One thought on “Cynog a “chymuned”

Gadael Ymateb

Ni fydd dy gyfeiriad e-bost yn cael ei gyhoeddi. Mae'r meysydd gofynnol wedi'u nodi รข *

*

Gelli ddefnyddio'r tagiau a phriodoleddau HTML hyn: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>