Swper o’r ardd heno, y rhan fwya - y betys cyntaf, pys bwyta-i-gyd, peth o ffa ifainc, ac wedyn mafon, mefus a cyrens duon. O’r ardd i’r bola mewn chwarter awr.

Mae ’na ddau bysgodyn ifanc yn nofio yn y môr ac maen nhw’n digwydd cwrdd â physgodyn hŷn.

Mae’r hen bysgodyn yn amneidio ar y ddau ifanc a dweud “Bore da, hogia. Sut mae’r dŵr?

Mae’r ddau bysgodyn ifanc yn nofio ymlaen am sbel nes bod un ohonyn nhw yn edrych draw at y llall ac yn dweud “Beth yn y byd ydy dŵr?”

David Foster Wallace, This is Water.

Er mor hyfryd yw’r llyfr uchod, a finne newydd ei brynu, gan fod DFW ddim ambyti’r lle bellach, a chan fod ei gyhoeddwr wedi ymestyn araith chwarter awr i lenwi llyfr 141 tudalen er mwyn codi £11 amdano, dw i ddim yn teimlo’n rhy euog am roi dolen i’r testun llawn. Os nag wyt ti wedi dod ar draws DFW o’r blaen (do’n i ddim wedi tan wythnos diwetha), mae hwnna yn lle da i ddechrau.

Mae’n hanner awr wedi dau yn y bore, pam yn y byd ydw i ar ddihun?

Es i i weld Sir William of Bragg heno, yn Theatr Mwldan, a dod ma’s o’r theatr gyda bach o obaith yn y galon. Mae ar daith trwy Gymru ar hyn o bryd, gan gofio streic fawr y glowyr 25 mlynedd yn ôl. Y tro cyntaf i mi weld Bragg oedd yn yr adeg honno, pan wnaeth e chwarae Canolfan Hamdden Plas Madoc ger Wrecsam; welais i fe ’to rhyw dair blynedd yn ôl mewn clwb mawr yn Lerpwl, ond heno oedd y perfformiad gorau o bell ffordd.

Mae’n hawdd anghofio faint o ganeuon gwych mae Bragg wedi sgwennu. Uchafbwyntiau’r noson oedd Levi Stubb’s Tears, The Diggers’ Song a fersiwn doniol iawn o Ingrid Bergman, y gân sgwennodd e “gyda” Woody Guthrie.

Fel arfer gyda BB, oedd bron cymaint o siarad ag oedd o ganu, ond mae e wedi dod yn well raconteur dros y blynyddoedd, yn gyfarwydd go iawn, yn yr hen ddull. Mewn un rap hir iawn, wnaeth e sôn am y BNP, sy wedi dod yn gryf iawn yn ei hendre, Barking/Dagenham.

“O leia nag yw’r BNP yn broblem yng Nghymru hyd yn hyn”, dwedon ni yn y car ar y ffordd adre. A chyrraedd adre, a chlywed bod y Ceidwadwyr wedi denu mwy o bleidleisiau nag unrhyw blaid arall yn yr hen wlad, bod UKIP wedi llwyddo cipio sedd Ewrop arall diolch i bobl Cymru, a bod y BNP wedi ennill un sedd.

Ac yn yr amser dw i wedi treulio stripo ma’s y braster o gynllun y blog, maen nhw wedi ennill un arall. Griffin, ife? Dw i ddim eisiau gweld ei wyneb mochaidd, felly dw i ddim am glicio mwy o lincs heno. Wna i wrando ar ddagrau Levi Stubbs unwaith eto cyn trïal cysgu.

Bach yn hwyr gyda hyn, ond ’swn i wedi clywed am Diwrnod Ada Lovelace mewn amser, mi fyddwn i wedi enwebu Jessamyn West, o Librarian.net a Metafilter. Dyw hi ddim yn rhywun dw i’n nabod yn bersonol, dim ond rhywun dw i’n edmygu tu hwnt. Hithau, a’r lleill sy’n gofalu am Metafilter, oedd y prif ysbrydoliaeth i mi yn fy amser trial gyda trefn ar maes-e: prin iawn o’n i’n gallu handlo’r sefyllfaoedd oedd yn codi ar wefan gymunedol gyda ei chyffwrdd ysgafn, graslon, llawn hiwmor, ond dyna oedd y bwriad. Fydda i byth yn edrych mor dda â hi mewn sbectol, ddo.

Eiliaf yr awgrymiadau ar Metastwnsh pwyddiwrnod hefyd, sef Delyth Prys a Xeni Jardin. Heb anghofio’r fenyw sy’n gyfrifol am y syniad o ddiwrnod dathlu merched mewn technoleg, Y Suw.

 

---

 

Cawson ni daith gerdded braf y bore ‘ma, yng nghwmni Dyfed Elis-Gruffydd a dysgwyr yr ardal. Mae mwy o luniau lan ar flickr, os oes diddordeb.

Taith gerdded nesa: Llangrannog, 25 Ebrill.

 

---

 

Dyddiadur Charles Darwin ar y “Beagle” - llyfr llafar o’r rhaglen Radio 4, Book of the Week.

J.G.Ballard - proffeil BBC4 gyda Tom Sutcliffe.

Llun seryddiaeth y dydd - rhywbeth anhygoel gan NASA, bob dydd.

Interieur Nuit (2) - Jean-Baptiste André - “dawnsiwr” ffantastig.
[Mefi]

 

---

 

Darllen hen erthygl ar A List Apart, clicio ar hap ar ddoleni, pan des i ar draws cofnod ar flog Estoneg sy’n cynnwys rhestr o enwau gwledydd yn Saesneg a’r Gymraeg, sy’n cynnwys cwpl o wledydd newydd arna i.

Roberto Kusterle - ffotograffydd y ffantasig.
[wood s lot]

Mae’r llun uchod yn cyd-fyd yn dda (ar wahân i’r pysgoden ‘te) gyda’r llyfr dw i newydd bennu: A Primate’s Memoir - stori Robert Sapolsky (yn flaenorol) am ei brofiadau byw gyda babwns Kenyan dros mwy nag ugain mlynedd. Ardderchog.

Mwy o bobl barfog: The Family Jams - ffilm newydd am y daith yn 2004 gan Defi Banhart, Joanna Newsom a Vetiver, jyst cyn iddyn nhw dorri trwy i lwyfannau mawr y cylch gwyliau.

Geiriadur Adar - rhestr enfawr o enwau Saesneg adar y byd, gyda manylion geirdarddol. Pan dw i’n dweud enfawr, dw i’n meddwl enfawr. Mwy am eirdarddiadau enwau adar ar flog Heraclitean Fire.
[Languagehat a'r sylwadau yna]

Poster Coeden Bywyd, yn rhad ac am ddim, o’r Brifysgol Agored. Ces i un o’r rhain fel anrheg pen-blwydd, ac mae’n edrych yn smart iawn yn y stafell fach ‘ma.

Holding Our Tongues - cyfres ABC ambyti ieithoedd brodorol Awstralia a’r ymdrech i’w hadfer, cynnal a chadw. Llawer o adnoddau diddorol yna.
[Languagehat]

Ar ôl gwylio’r gêm yng Nghlwb Rygbi Ffynnon Tâf ddydd Sadwrn, aethon ni i weld ein hen ffrindiau Punks Not Dad yn nhafarn Fagins. Yna ces i’r newyddion eu bod nhw wedi cael eu BoingBoingio yn diweddar. Bendigedig.

Mae Jean-Baptiste Monge yn artist ffantasïol o Ffrancwr, creuwr llyfrau sy ddim wedi cael eu cyfieithu i ieithoedd Ynys y Cewri, am wn i. Mae’r steil yn debyg i Brian Froud a’i fath, ond efallai yn llai slic. Llawer o enghreifftiau o’i waith ar y wefan: cliciwch ar Bibliographie & Galeries ac wedyn ar gloriau’r llyfrau.
[Lines and Colors]

Caerdydd gyda’r nos - mae gen i frith gof i mi bostio rhywbryd yn y gorffennol. Dyma rywbeth tebyg (mewn du a gwyn) dw i heb weld o’r blaen.

Hen ddolen dw i newydd ffeindio mewn cofnod drafft anghofedig: Sempre En Galiza - canu gwerin Galisia.

Rhestr darllen i esblygiadwyr: dw i’n dechrau yn y dechreuad. (Rhaid cyfaddau mod i bach yn anghyfforddus gyda’r defnydd o “esblygwr” fel label; mae’n rhoi gormod o bwys i’r ddadl fondigrybwyll. Wedi’r cwbl, does neb yn gorfod disgrifio ei hunan fel “heliocentrigwr” y dyddiau ‘ma, nag oes? Ond mae awdur y rhestr yn Americanwr, ac mae byd o wahaniaeth rhwng ein dwy wlad ar y pwnc yma. Diolch i’r “drefn”.)

Keith - Maesymorfa - 4 trac o decno tawel bach, recordiwyd yn y Beudy, ble o’n i’n arfer byw, rhyw 7 neu 8 mlynedd yn ôl, siwr o fod.

Bioleg-niwrolegol Rhywioldeb Primatiaid - fideo o ddarlith gan yr Athro Robert Sapolsky o Brifysgol Stanford, yn 2002. Mae’r ffilm dros awr a hanner, yn ddoniol iawn ac yn ddifyr tu hwnt. Rhaid darllen/dysgu mwy am y stwff ‘ma.
[Bookslut]

Mwy o labeli gwnio Gwlad Pwyl - ffeindiwyd trwy blog Y Cadno a’r Sgwarnog, un newydd i’r rhestr Bloglines.

Mwy o effemera: cardiau masnachu o Sbaen.

Dorothea Tanning (wiki), swrrealydd o Americanes. Dyma gyfweliad Salon â’r “swrrealydd hyna’r byd”, wnaethwpyd yn 2002; bydd hi’n 100 oed blwyddyn nesa.

Syrffo’r zeitgeist, fel arfer, treuliais i’r rhan fwy o ddoe yn y flwyddyn 1974. Dw i heb weld un o ffilmiau Red Riding eto, gan eu bod nhw arno tra mod i’n dysgu, a dydy Channel 4 ddim yn meddwl digon o Macafalwyr i adael i ni ddefnyddio eu gwasanaeth gwe-wylio.

Neithiwr oedd rhaglen ola’r Radio 3 gyda György Ligeti fel Cyfansoddwr yr Wythnos felly daethwpyd ma’s â gynnau mawr: Lux Aeterna a’r Requium. Fel llawer, clywais i gerddoriaeth Ligeti am y tro cyntaf yn y ffilm 2001: A Space Odyssey, ac er i mi brynu cwpl o CDs o weithiau eraill, do’n i ddim wedi sylweddoli faint o amrywiaeth oedd yn ei waith.

Mae’r We Fyd Eang yn 20 oed, bobl. Fyddwn i ddim wedi sylweddoli hyn oni bai am y boi o’r BBC ym Mangor wnaeth ffonio fi pwy ddiwrnod i ofyn i mi fod ar y Post Prynhawn i’w drafod. Pan wedais i mod i ddim byd i wneud â maes-e ers dros flwyddyn, collodd e ddiddordeb yn syth, mewn ffordd gwrtais iawn. Anghofiais i wrando ar y rhaglen: unrhywun?

Llawer o waith newydd ar wefan Linda Norris, yr artist o Faenclochog.

Bring Me the Head of Philip K Dick - drama Radio 3 o’r cyfres gwyddonias cyfredol. Heb wrando arni eto, mae ar yr iPod am yfory. Ar gael ar iPlayer am sbel bach eto, neu mae MP3 ‘da fi, os dych chi’n styc. Rhowch wybod.

The One-Straw Revolution gan Masanobu Fukuoka, clasur amaethyddiaeth amgen o Siapan, yn ôl mewn print, gyda rhagair gan Wendell Berry.

I Am Goodbye - fideo o gân o’r albym newydd gan Bonnie ‘Prince’ Billy, sy jyst yn hyfryd. Gwylio hyn heb wenu a dwyt ti ddim yn ffrind i fi, gyfaill. Dw i newydd lawrlwytho’r albym (a bydda i’n ei brynu unwaith mae ar gael), ac mae’n braf iawn clywed yr hen Will swnio’n hapus am unwaith.

Ffeindiwyd y fideo uchod ar Naturalismo, un o fy hoff flogiau cerddoriaeth. Dw i ddim wedi bod yn cadw lan gyda’r blogiau’n diweddar, felly mae llawer o emau i’w darganfod yna, gan gynnwys cwpl o draciau o glasur colledig y 70au cynnar.

Rheolau Monk - cyngor Thelonius Monk i aelodau ei fand. Dw i’n hoffi’r darn ar y gwaelod:

They tried to get me to hate white people, but someone would always come along + spoil it.

Rhywbeth arall do’n i ddim yn sylweddoli faint o’n i’n gweld ei eisiau wrth i mi ddatgysylltu o’r we yw xkcd. Dyma enghraifft o beth dw i wedi bod yn colli:

Ein jüdischer Maler in Göttingen, arddangosfa o waith Hermann Hirsch, artist oedd yn hen-ewythr i’m partner, Philippa. Mae’r llun i’r chwith (rhowch glec am fersiwn mwy) yn un o ryw hanner dwsin sy gyda ni, wedi dod i lawr i Philippa trwy ei mam.
 

Never Knowingly Underwhelmed, blog Saesneg gan Andrew Collins. Wedi darllen ei hunangofiant yn diweddar, a braf yw darllen hanes rhywun na chafodd ei abiwso fel plentyn, yn seicolegol, na (oni bai am ddeiat o sbageti hwps ac Angel Delight) yn gorfforol. Dyw e ddim mor smyg ag mae hynny’n swnio.

Chasm Filler, blog MP3 eclectig iawn. Tim Buckley, Public Image Ltd a’r Boredoms o fewn yr wythnos diwetha.

We Can’t Paint, blog am ffotograffiaeth, a thrwy hwnna, Will Steacy, ffotograffydd o Philadelphia. [wood s lot]

Panda Flickr - dw i ddim yn ei ddeall, ond dw i’n ei hoffi fe. [mefi]

Fy hoff grŵp Facebook erioed - dw i’n siŵ bod yr athrawon Saesneg i gyd yn falch iawn o weld hyn.

Gall Cymru fod yn annibynnol? Gwefan newydd gan Plaid Cymru sy’n gofyn y cwestiwn hanfodol i’w bodolaeth nhw fel plaid. Rhaid i mi gyfaddau mod i wedi colli bach o ffydd yn y Blaid ers dabacl papur newydd Y Byd, ac mod i wedi bod yn byw gyda mhen gwleidyddol yn y tywod i ryw raddau am fwy na blwyddyn, felly mae hyn wedi dod fel sioc i mi, os yn sioc braf. Ydw, dw i mor fras â hynny; rhowch eich dadleuon ar wefan deca, gyda’r Adam Price hyfryd ‘na yn eu cyflwyno, a wna i eu llyncu nhw’n gyfan. Neu, o leia, helpu lledu’r gair:

Darllen mwy - or watch an English language version.

Datgysylltu o’r we am sbel, er mwyn canolbwyntio ar y byd mawr glas. Gwela i chi yn y flwyddyn newydd, siwr o fod.

Ffotograffiaeth Poloroid o’r byd rhwng y bydoedd. Wedi lawrlwytho rhyw 20 o’r lluniau ’ma i fynd ar y pendesg.

Ddim yn sâff i’r gweithle, ddim yn saff i unrhywle, gobeithio:

Butthole Surfers - Suicide

Wel, helo. Dydd da i chi, gyfaill.

Pennill Dychan, gan Philippa, o’r Talwrn y llynedd.

“Cyfraith Gwlad”

Dewch i Loegr ond cyn y daith
Bydd rhaid mynd ati i ddysgu’r iaith.
Dewch i Gymru, dewch â’ ch llais,
‘Does ond rhaid medru iaith y Sais.

Co ni off.

Mae Ifan Morgan Jones yn bwriadu aros lan trwy’r nos yn blogio ar safle Golwg wrth i’r canlyniadau dod i mewn. Dw i ddim yn siwr faint o’r noson bydda i ar lein - mae potel o seidr gyntaf newydd ei chracio, ac ar hyn o bryd y bwriad yw gwylio’r peth ar y teledu, ond mae’n debyg bydda i’n sieco mewn ar Ifan, ac ar yr edefyn enfawr ar Metafilter tan o leia oriau man y bore.

Os ti’n gallu mynd trwy hyn heb grio, ti’n gryfach na fi.

Fy hoff ddyfyniad yn ystod yr etholiad anhygoel yma?

Do some organising. Yes, do some community organising!

Da iawn i’r Ymddiriedolaeth Genedlaethol. Faint o’r rhain sydd o gwmpas y wlad hyd yn hyn?

Gan fod tipyn o sylw wedi rhoi i’r ffars yn Abertawe, dw i am bostio mwy o enghreifftiau fan hyn, gyda bach o gydestun yn Saesneg. Dim ond stwff newydd, dw i ddim am fynd trwy archif Scymraeg, ni phoener.

More Scymraeg, this time from the National Trust. Not as funny as the recent email mix-up, of course, so unlikely to make the English newspapers. This is par-for-the-course Scymraeg, the kind of low-level irritant that we’ve trained ourselves to ignore, because “it’s no big deal”.

Still, hard to imagine that hundreds of these signs would’ve gone up had they spelled “please” wrong in English. Or “dogs“, come to that.

1. Morfablog yw canlyniad Google #1 am yr ymadrodd Bovine Britain.
2. Mae awdur Morfablog mor bovine â neb ym Mhrydain
3. Mae’r haul yn gwenu.
4. Mae hi’n amser mynd am dro.